Ester Alvarez Uria: “Helburu orokorra gizabanakoaren garapen osoa sustatzea da”

Adimen emozionala landuko du Ester Alvarez Uriak apirilean Iruñeko UEUren egoitzan. Batez ere eskola eremuan nola jorratu lantzea da ikastaroaren asmoa. “Irakasle bakoitzak bere burua abiapuntutzat hartuta emozioen gaiari heltzea, bihotza eta burua bateratzen ikasten hasteko, eta eskolan ikasleei beren gaitasun emozionalen garapenean nola lagundu ikasteko”. Izena emateko epea irekita dago.

Ester Alvarez

Adimen emozionalaz ari garenean zertaz ari gara?
Adimen emozionalak emozioak zehaztasunez hautemateko, ulertzeko eta adierazteko gaitasunak biltzen ditu. Oinarrizko gaitasun hauez gain, pentsamendua errazteko emozioen erabilera ere barne hartuko luke; baita emozioak modu adimentsuagoan erregulatzeko gaitasuna ere.

Azken urteotan emozioak eta adimen emozionala lantzeko hainbat material sortu da, baina oraindik ere adimen emozionalak ez du behar lukeen lekua hezkuntzan. Garapen osorako beharrezkoa da ordea
Gaur egun hezkuntzatik gaitasun emozionalen heziketaren gaineko interesa eta beharra onartzen da, eta honek gutxinaka-gutxinaka irakasleen formakuntza sustatzen hastea dakar; baina bidearen hasieran gaude oraindik, momentuz irakasle edo eskolaren araberakoa izaten baita gai hauei eskaintzen zaien lekua eta denbora.

Asko dago oraindik egiteke helburu orokorra lortze aldera; hau da, gizabanakoaren garapen osoa sustatzea (kognitibo zein emozionala), eguneroko bizimoduan sortzen zaizkion erronkei aurre egiteko gai izateko; haren ongizate biologiko, psikologiko eta soziala areagotu asmoz.

Norbere emozioak ezagutzea bakarrik ez, bestearenak ezagutzea ere garrantzitsua da.
Noski. Ez gara isolatuta bizi. Gizabanakoak bestearen beharra du, bestearekin harremanak eraikitzeko beharra. Elkarreragin hauek gogobetegarriak izateko, ezinbestekoa da pertsonarteko hainbat gaitasun emozional martxan jartzea; adibidez, enpatia, asertibitatea, edota gatazken ebazpena.

Zein onura dakartza gaitasun emozionalak lantzeak?
Emozioek gure ingurunearekin eta gure buruarekin harremantzeko, ekintzak bideratzeko, aukeraketak egiteko, eta hainbat gauzetarako ezinbestekoa zaigun informazioa ematen digute.

Batzuetan, informazio hau desatsegina edo mingarria egiten zaigunean, erreprimitzera jo dezakegu; beste batzuetan, Van Gogh-ek zioen bezala, gure bizitzaren kapitainak bihurtu daitezke, gu haiek obeditzera eramanez. Aipatutako bi kasuetan, ondorioak ez dira oso osasungarriak izaten gizabanakoarentzat.

Gaitasun emozionalen lanketak, gure mundu emozionalaren ezagutze, ulertze eta jabetze prozesu bat dakar; eta horrela, hauek ematen diguten informazioaz baliatu ahal izango gara gure ekintzak askatasun eta osasun handiagoz nola bideratu erabakitzerakoan. Horrela, bizitzan zehar agertuko zaizkigun egoera eta zailtasun desberdinei modu egoki eta osasungarriago batean erantzuteko prestatuago egongo gara.

Zuk esan legez, ikasleei adimen emozionala garatzen lagundu ahal izateko nahitaezkoa da irakasle bakoitzak bere adimen emozionala lantzea
Alde batetik, ulertu behar dugu heziketa emozionala bizitza zikloan kokatzen dela, eta horregatik bizitza osoko prestakuntza iraunkorrean egon beharko luke, haur hezkuntzatik hasita zahartzarora arte.

Bestalde, irakasleak heziketa emozionala jasotzeak irakasleari berari lagunduko dio bere  jardunean beharrezkoak izango dituen gaitasunak sustatzeko, baita irakaslea ikasleen eredu izanik, hauen adimen emozionala garatzeko ere. Ikasleek identifikazioz jasoko baitute ikaskuntzaren parte handi bat.

Ez da ikastaro teoriko hutsa izango
Gai hau lantzeko ez luke zentzurik ikastaro teoriko hutsa izateak. Ikastaroan zehar alde teorikoa praktikarekin uztartuko dugu. Ariketa desberdinak proposatuko dira, esperientziaren bidezko ikaskuntza eman dadin; bestalde, aurkeztuko diren eduki teorikoen inguruko hausnarketa sustatuko da.

Horretarako, bakarka, binaka zein talde mailan aurrera eramateko talde dinamika desberdinak proposatuko dira.

Lorena Egidazu Ormazabal:“Zenbakiak asmakizuna dira, kantitatea, aldiz, egunerokotasunean sentitu eta ukitzen duguna”

UEUren udaberriko on-line eskaintzaren barruan “Kolorezko zenbakiak. Matematika lantzen erregeleten bidez” izeneko ikastaroa izango da. Erregeletak edo kolorezko zenbakiak George Cuisenaire irakasle eta musikariak asmatu zituen XX. mendeko 40ko hamarkadan. Musika irakasteko sortu zituen berak, baina laster konturatu zen kalkulurako zuten balioaz. Material horrek eskaintzen dituen aukeren berri Lorena Egidazu Ormazabal ikastaroko arduradunak eman digu.

Cuisenaire

Manipulatu, irudikatu eta azkenik idatzi. Ordena horretan?
Oso ondo idatzi duzu ordena. Bruner psikologoak esaten duen bezala, ikas prozesuak hiru atal ditu, manipulatu, irudikatu eta azkenik errepresentazio matematikoa edo bizi, imajinatu eta, azkenik , idatzi.

Zenbakiak asmakizun bat dira, idazteko era bat da, kantitatea aldiz, egunerokotasunean sentitu eta ukitzen duguna. Askotan bi kontzeptu hauek nahasten ditugu eta zenbakien ordena jakitea eta izendatzea, zenbakiak ezagutzea dela uste dugu. Horregatik umeek manipulatu behar dute.

Nola adierazi genezake sentitzen den gauza bat aurretik sentitu ez badugu? Ni gose naizela badakit aurretik bizi izan dudalako eta beraz gose naizela adierazi dezaket, bai ahoz bai idatziz.

Abstrakziora ez genuke bat-batean salto egin behar. Helmuga behar luke eta ez abiapuntua.
Abstrakzio lortu egin behar da, eta askok ez dute lortzen. Hori argi ikusten da aljebra ikasi behar dutenean, jada ez dago zenbakirik, kantitateak letrez adierazten dira, abstrakzio maila ona ez badute ez dute argi ikusiko ezer.

Ta bide horretan zer landu behar luke haurrak? Zer da zure ustez garrantzitsuena? Garrantzitsuena? Nik esango nuke bizitzea dela garrantzitsuena. Imajinatu haur bat makilekin jolasten, askok pentsatuko lukete jolasten dagoela bakarrik, denbora pasatzen, baina hori ez da zuzena. Makilak konparatzen dabil, luzeraren arabera, lodieraren arabera, erlazioak ateratzen dabil, seguruenik bere buruan problema bat askatzen ere badabil eta gu ondoan galdera egokiak egiten egonez gero, martxan jarriko dugu beraien ikas prozesua.

Haurrek bikoteak egin, sailkatu, ezaugarriak jarri, hitzez adierazi, ezaugarriak aldatu …manipulatu behar dute.

Ikastaro honetan kolorezko zenbakiak edo erregeletak erabiliko dituzu matematikak lantzeko. Zer da zehatz-mehatz landuko duzuna?
Ikastaroa atal desberdinetan banatu dugu. Hasiera baten erregeletak nola sartuko ditugun ikas prozesuan azalduko diet. Zenbakiaren kontzepturantz gerturatuko gara, manipulatuz, kantitatea landuz. Zenbakiak ulertuko ditugu, deskonposaketaren bitartez. Deskonposaketa garrantzitsua da eta ez da apenas lantzen. Sistema hamartarra erregeleten bidez nola landu genezakeen ikusi eta azkenik eragiketen munduan sartuko gara: batuketa, kenketa, biderketa, zatiketa, zatikiak, zatigarritasuna.

Ikastaroa on-line izango da, baina aurrez aurreko saio bi ere izango dira. Zein izango da metodologia?
Aurrez aurreko saioak aurpegiak jartzeko erabiltzen ditut. Parte hartzaileak ni ezagutzeko eta nik beraiek ezagutzeko. On-line izateak ez du esan nahi elkar ezagutzeko aukerarik ez dagoenik. Hasierako aurrez aurrekoan ikastaroaren nondik norakoak azaltzen dizkiet, nola sortu dudan, zergatik eta ze material aurkituko duten. Niri asko kostatzen zait idatziz gauzak azaltzea eta errazago ulertzen denez ikusiz materiala bideoz aurkeztu dut.

Lehen saioan, ikastaroan zer ikusi nahiko luketen galdetzen diet eta beti beraien ardura eta beharrei erantzuten saiatzen naiz. Apur bat ikastaroa pertsonalizatzen ahalegintzen naiz.

Azken aurrez aurrekoa, amaiera emateko egokia ikusten dut. Bakoitzaren proiektu eta lanei buruz hitz egiten dugu, ondorioak atera eta ikastaroari amaiera biribila ematen diogu.

Azken batean, zein da ikastaroaren helburua?
Manipulatzen ikastea dela esango nuke. Askotan ez diogu garrantzirik ematen manipulazioari, liburua edukitzea nahikoa dela uste dugu. Liburua bigarren eta hirugarren fasean erabili genezake. Erregeletak erabiltzeko errazak dira, ikastetxe gehienetan daude eta, beraz, ez dugu ezer presatu behar aurretik, ikasitakoa praktikan jarri dezakezu segidan. Dagoeneko sortuta dagoen material bikaina da.

Azpeitiko Udalarekin elkarlanean hiru ikastaro antolatu ditu UEUk udazken honetarako

Azpeitiko Jardunaldiak

Azpeitiarrei kalitatezko formazioa eskaintzeko UEUk eta Azpeitiko Udalak sinatu berri duten hitzarmenaren barruan, hiru ikastaro antolatu dituzte bi erakundeek udazken honetarako. Lan munduratzearekin zein aisialdia, hezkuntza eta garapen pertsonalarekin lotutako ikastaroak dira.

Izena emateko edota informazio gehiagorako:
Gizarte Zerbitzuetan
(udaletxeko 2. solairua)
Telefonoa: 943157192
e-posta: ikastaroak@azpeitia.eus

 

Nafarroako Hezkuntza Departamenduarekin elkarlanean hiru ikastaro antolatu ditu UEUk

021-yolanda-arrieta

UEUk, Nafarroako Hezkuntza Departamenduarekin elkarlanean, hezkuntzarekin lotutako hiru ikastaro antolatu ditu, urria eta azaroa bitartean; denak ere DOAN.

Kantuz eta haur poesiaren bitartez komunikazioa landuz ikastaroa da horietako bat eta bertan ahozko literatura eta tradizioaren garrantzia landuko dira. Literaturaren ahozko baliabideak: zelan kontatu ipuinak eta olerkiak haurrei ikastaroan, berriz, Haur Literaturaren ahozko baliabideak ezagutu ahala, norberaren ahozko adierazpena lantzeko bideak ikustea eta frogatzea da besteak beste helburu. Azkenik, Blogen erabilera hizkuntza geletan ikastaroa izango da. Interesa duen orori zuzendutako ikastaroak dira, baina Nafarroako Hezkuntza graduko ikasleek izango dute lehentasuna.

Prest_Gara 16/17: 2. izen emate epea irekita.

Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak antolatutako Unibertsitatez kanpoko ikastetxeetarako irakasleei zuzenduriko Prest_Gara 16/17 programako eskaintzaren baitan 2. izen emate epea irekita dago irailaren 30a arte.

Hona hemen UEUk 2. deialdi honetan eskaintzen dituen ikastaroak.

 2016ko azaroa eta 2017ko ekaina bitartean egingo diren ikastaroak
ON-LINE

IKASGELAKOAK

Izena emateko Hezkuntza Saileko aplikaziora jo behar da:  IRAKASLEGUNE ataria.

Epea: 2016ko irailaren 30a arte

Eskuratu hemen ESKUORRIA

.

Gotzon Carcar: “Dugun gabeziarik handiena, benetan garenarekin konexio eza da”

Aurkezpenetan entrenamendu trinkoa ikastaroa izango da azaroaren 12an Iruñeko UEUren egoitzan; sakontasun, erraztasun eta naturaltasun gehiago lortzeko entrenamendua . Gotzon Carcar Coach pertsonala eta enpresariala da ikastaroaren arduraduna.

img_2641

Udazkeneko ikastaro hau “Jendaurrean hitz egiteko entrenamendu trinkoa” ikastaroaren jarraipena izango da
Bai, aipatu duzun tailerra aurretik egin duen edonorentzako jarraipena izango da aukera eta eskaintza hau.

Oraingo honetan zer lantzea da asmoa?
Batez ere jendaurrean gaudenean, norberaren “barne egoera” eta “intentzio” sakona lantzea da. Zertarako dagoen hor eginkizun horretan, kontzientzia osoa izanez: bere gorputzaren erabileraz, arnasketa prozesuaz, publikoaren etengabeko erantzukizunaz… Laburrean esanda, arreta erdigunea (barnerantz eta aldi berean kanporantz) lantzea da.

Etengabe ari gara komunikatzen nahi ala nahi ez… Kontrolatu al daiteke hori?
Guztiz. Gizakioi dagokigun ezaugarri zoragarria da. Uneoro komunikatzerakoan, barnean duguna (egoera fisikoa, emozionala, intelektuala…) adierazten dugu, jakin ala jakin ez. Eta barne prozesu hori norberak erabakitzen du. Malguak eta aldagarriak gara, eta egiten dugun guztia ikas dezakegu beti hobeto egiten. Beraz, “kontrolatu” dezakegu egiatan.

Erabiltzen al ditugu ditugun baliabide guztiak?
Noski baietz. Norberaren garapenaren bidean dago gaitasun eta aukera hori. Lan pertsonalari dagokion funtsezko elementua da. Gaitasun guztiekin jaio ginen; batzuk gutxiago edo gehiago garatu ditugu bizitzan zehar, beste batzuk deus ez; baina hor ditugu, gure baitan, nolanahi itxaroten, ea noiz indartzen eta garatzen ditugun.

Zein gabezia ditugu orokorrean?
Hori galdera!Gabeziarik handiena “deskonexio” delakoak ematen digu. Garenaz daukagun sinesmenak aldentzen gaitu benetan izaten garenarengandik. Horrek lapurtzen digu gauza asko: gaitasunak, aukerak, proiektuak, ametsak, ilusioak… Eta aldi berean, muga asko, mina eta sufrimendua ematen digu. Beraz, laburrean esanda, dugun gabeziarik handiena, benetan garenarekin konexio eza da.

Garapen pertsonalaren eta profesionalaren hobekuntzan komunikazioaren prozesuaren garrantziaz eta eraginaz ohartzea da helburuetako bat. Zergatik da hain garrantzitsua? Zein eragin du?
Komunikazio eza-rik ez dagoenez, norberak bere burua zenbat eta gehiago ezagutzeak hobekuntzak eta onurak ekarriko eta sortuko lituzke bizitzaren arlo guztietan eta guztietarako; nork bere buruarekin duen komunikazioan eta nola ez, besteekin nola harremantzen garen horretan. Horrekin guztiarekin zenbat eta gehiago ohartzen garen, bikotea, familian, lanean, harreman sozialetan eragin hobea eginen genuke. Denon helburu ederra behar lukeela uste dut: Guztien aurrean giza_eredu ahalik eta hoberena (ekologikoena) izatea.

Edurne Larraza: “Programazioa ikasgai gehienetan -eta pixka bat ausarta izanik- guztietan erabil daitekeela esango nuke”

UEUk Ordenagailuak programatzen txiki-txikitatik on-line ikastaroa antolatu du udazken honetan. Edurne Larrazari, ikastaroko arduradunari galdera batzuk egin dizkiogu gaian sakontzeko asmoz. Matrikula zabalik dago.

Little-Girl-using-Sratch-Jr.Zein gaitasun eskura dezakete haur eta gazteek ordenagailuen programazioa eta pentsamolde konputazionala ezagutuz? Pentsaera konputazionalak gaitasun asko barneratzen ditu esate baterako problemen deskonposaketa eta ebazpena, algoritmika, abstrakzioa. Eta programatzen ikasteak gaitasun horiek lortzen laguntzen du. Izan ere programatzea, problema zehatz bati erantzuna ematean datza, eta gainera, ez edonola, konputagailu batek ebazteko moduan.

Ikasgai guztietan txertatu daiteke edo beharko litzateke ordenagailuen programazioa eta pentsamolde konputazionala? Esan bezala, programazioa, pentsaera konputazionalean azaltzen diren gaitasunak eskuratzeko bide bat da, baina ez bakarra. Programazioa ikasgai gehienetan eta pixka bat ausarta izanik guztietan erabil daitekeela esango nuke. Hainbat curriculumetan txertatuta dago dagoeneko, modu ezberdinetan. Erresuma batuan adibidez ikasgai berri bat sortu dute eta Finlandian matematikako ikasgaian sartu dute. Azken hauek hala ere dagoeneko dokumentatu dute egokiagoa litzatekeela ikasgai propioa izatea.

Gaur egun gero eta gehiago erabiltzen dira ordenagailuak ikasgeletan, baina egoki erabiltzen dira? Nik ez nuke esango ematen zaien erabilera okerra denik, baina hutsune bat ikusten dut. Ordenagailuen erabilera sustatu ez ezik, funtzionamendua zein den ere azaldu eta irakatsi beharko litzateke. Ikasleek curriculumean azaltzen diren zientziak ikastea beharrezkoa ikusten da zientzia horiek eragin zuzena daukatelako gure bizitzan. Orduan, zergatik ez da informatika, zientzia gisa ere curriculumean sartzen? Ordenagailuen funtzionamendua eta logika ezagututa, tresna horiei etekin handiagoa ateratzea dago, sortzaile izan daiteke eta ez soilik besteek sortzen dutenaren erabiltzaile.

Heziberri 2020 curriculumak zein neurri txertatu ditu alor hau garatze bidean? Ikasgai guztietan zeharka lantzen omen dira gaitasun digitalak Heziberri 2020 curriculumaren bidez, baina nire ustez, informatika zientzia gisa ez da behar bezala lantzen. Batxilergoan, hautazko ikasgai batean bakarrik azaltzen da programazioa, baina informatika programazioa baino askoz gehiago da. Ikasleek jakin behar dute zeintzuk diren informatikaren oinarriak haien etorkizuneko lanbidea emango dizkien ikasketak argumentu sendoa erabaki ahal izateko. Hori ezin da egin bakarrik batxilergoko hautazko batean ikasitakoan oinarrituta.

Neurri horiek nahikoak dira ala beste urrats batzuk eman beharko liratekeela iruditzen zaizu? Mundu osoan dago egun mugimendua gai honen inguruan. Erresuma batuan bi urte daramate curriculumean txertatuta informatikako ikasgaia. Finlandian aurten hasi dira matematikako ikasgaian txertaturik informatika lantzen. Pare bat aipatzearren. Hainbat mugimendu daude umeei informatika eta programazioa irakasteko: informatikako kontzeptuak ordenagailurik gabe irakasteko (CSUnplugged), kontzeptu horiek ikasten dibertigarria izan dadin (CS4fun), programatzen ikasteko (code.org), eta gehiegi ez luzatzeagatik ez dut jarraituko. El dugu gurpila asmatu beharrik, baina bai aztertu gure testuinguruan nola erabili daitezkeen tresna hauek etorkizunean gai honetan ere, ongi formatutako gizartea izan dezagun.

Marta Luxan eta Unai Txurruka: “Zapalkuntza ez da soilik estutzen gaituen zerbait, baizik eta askotan gure jarrera, harremanak eta bizitzeko moduen bitartez birsortzen dugun zeozer”

UEUk Herrigintza feminismotik ikastaroa antolatu du udazken honetan Eibarren. Marta Luzan eta Unai Txurrukari, ikastaroko arduradunei galdera batzuk egin dizkiegu gaian sakontzeko asmoz. Matrikula zabalik dago.

parents-around-tableGizarte mugimendu eraldatzaileetan eraldatu nahi dugun gizarte horren jarrerak eta dinamikak errepikatzen ditugu, tartean, sexu-genero sistemak ezartzen dituenak. Paradoxa horrez kontziente izaten gara edo pentsatzen dugu, ustez, behintzat, giro aurrerakoiagoak izaten direnez, ez dela horrela izango?  Gure ustez, gero eta kontzienteagoak izan arren, oso zaila suertatzen zaigu honen ondorio praktikoak identifikatzea, mahai-gainean jartzea eta, are latzagoa, hauexek landu eta eraldatzea.

Zein ondorio ditu sexu-genero sistemak militantzian? Ondorio guztiak zerrendatzea luzeegia litzateke, baina zenbait puntu azpimarratu nahi genuke. Hasteko, parte-hartzeari buruz dihardugunean, parte-hartzen jakin, nahi eta ahal beharrezkoa dela kontutan hartu behar dugu eta aukera horietan sexu-genero sistemak duen eragina aztertu ere. Era berean, genero sistemen eragina ez da berbera talde, une eta gune guztietan; aldakorra da eta aldakortasun horri erreparatzea ere garrantzitsua deritzogu.Gauza zehatzagoetara joz, noiz, non eta nola elkartzen garen aztertzea ezinbestekoa dugu sexu-genero sistemaren eragina irauli nahi badugu. Horretaz gain, eta egin izan ditugun lantegiak oinarritzat hartuz, genero sistemak gizarte mugimenduetan eraikitzen ditugun botere-harremanetan eragina dutela azpimarratuko genuke, baita lan, rol eta funtzioen banaketan edota erabiltzen dugun iruditegian. Dakigunez, denboraren erabilera generoen arabera araututa dago eta hauxe litzateke, gure ustez, beste gai gakoa: nola bizi dugu denboraren fragmentazioa eta zer eragina du gizarte mugimenduetan generoaren ikuspuntutik? Fragmentazio horri aurre egiteko proposamenik al dugu mugimenduen baitan?Bukatzeko, egun politikoki zuzena izatearen afera dugu esku artean. Zer da diskurtsiboki defendatzen duguna eta nolakoak gauzatzeko ahaleginak? Erresistentzia eta pribilegioez hitz egiteko prest al gaude? Nolako espazio eta denbora eskaintzen diegu gai hauei? Lehentasunik al dute gure mugimendu edota kolektiboen agendetan?

UEUko udako ikastaroetan Emaús Fundazioak antolatutako Talde lan eraldatzailea eta parte hartzailea: bide eta proposamenak Euskal Herrian ikastaroan parte hartu zuen Joxemi Zumalabe Fundazioak. Bertan, Maider Sagredok, Emaùseko Gizarte teknikariak, azaldu zigun boterea eta beldurra izaten direla dinamika zailenak antzematen. Bat zatozte? Bai, ados gaude. Zapalkuntza ez da soilik estutzen gaituen zerbait, baizik eta askotan gure jarrera, harremanak eta bizitzeko moduen bitartez birsortzen dugun zeozer. Zentzu horretan, gure portaeren ondorioak kontzienteki aztertzeari eta autokontzientzia garatzeari oso garrantzitsua deritzogu. Bestela, bitartekorik ipini ezean hegemonikoa dena berrelikatzen baitugu, zapalduak izateaz gain, gu geu zapaltzaileak bilakatuz.Hau da, oso argi dugu zapalduak izan gaitezkeela hainbat une eta gunetan baina zailago egiten zaigu gure burua zapaltzaile moduan ikustea.

Ikastaroan parte hartuko duzuenek militantzian izan dituzuen bizipen gozo eta gaziak hartuko dituzue ardatz. Pentsatzen dut 201516 ikasturtean Joxemi Zumalabek antolatutako Bor Bor (K) ikastaroan jasotako hainbat ikaspen ere ekarriko dituzuela, ezta? Ikasturte honetako Bor Bor (K) ikastaroan besteak beste, kolektiboen barne egitura eta funtzionamenduaz luze eta zabal hitz egiteko aukera izan dugu. Eta zentzu horretan, barne botere ezberdinkeriak sortzen dituzten faktoreak identifikatzea eta berauek lantzeko mekanismoak kolektiboki pentsatzea herri mugimenduok parean dugun erronketako bat dela azpimarra dezakegu. Gainera, ezberdinkeriak sortzen dituzten faktoreak identifikatzerako orduan, sexu-genero sistemak sortzen dituztenak, beste faktore guztietan ere eragina dutela ezin dezakegu ahaztu. Adibide bat jartzearren, pertsona migratuek orokorrean mugimenduetan parte hartzeko oztopoak izaten badituzte, emakume migratuek oraindik eta oztopo gehiago izaten dituztela nabarmentzeko kontua dela iruditzen zaigu.Horrez gain, taldeetan erreparatu beharreko hiru dimentsiotan jarri dugu arreta. Kidea, Taldea eta Proiektu Politikoari erreparatzea eta hiruen beharrak identifikatzea eta berauek zaintzeko adostasunak garatzea ezinbesteko ariketa eta erronka kolektiboa dela esango genuke ere.

Eta nolakoa da militantzia feminista? Militantzia feministaren nolakotasunaz hitz egiteko azken hamarkadetan emakume feministen kolektiboek garatutakoari erreparatzea ezinbestekoa dugu. Ekarpen horiek bestelako kolektiboetan gorpuztu nahi baditugu, gure militantzia feminista bilakatzeko ahalegina eginez, gure genero identitateek militantzian dituzten eraginak identifikatu eta eraldatzen saiatu beharko ginateke. Hots, egungo eredua egunerokotasunean iraultzen ahalegintzea, gure arteko botere harremanak bereziki gizon eta emakumeen artekoak ukatu beharrean, harreman horiek ikustarazi eta horiek transformatzeko bitarteko praktikoak martxan jarri behar ditugu. Erasoen gaiari ere heldu beharko genioke, gure baitan ere jazarpenak eta erasoak gertatzen direla oso presente izan eta horiek ekidin eta ikustaraztearen aldeko apustua irmoa egin. Dena dela, hauxe dugu hain zuzen ere guztion artean erantzun beharreko galdera eta eraiki behar dugun mugimendua. Formula magikorik balego, zertarako ikastaroa?

Mikel Ayestaran: “GIS teknologia lurraldearen gaineko edozein gaietan erabili daiteke”

Lurraldea ulertu eta aztertzeko beste modu bat. GIS librea eta Geoprozesamendua (QGIS) on-line ikastaroa antolatu du UEUk aurtengo udazkenean. Mikel Ayestaran,  ikastaroaren arduradunak, formazio honi buruzko argibideak eman dizkigu. Matrikulazioa zabalik dago.

12923808694_4a199153af_nZer da GIS librea? GIS teknologia, datuak lurraldearen gainean adierazi eta aztertzeko teknologia da. Teknologia honen bidez, datu alfanumerikoak (taulak) lurraldearen gainean adierazten dira eta azterketarako beste dimentsio bat hartzen dute. Orain gutxi arte, lizentziadun GIS softwareak ziren nagusi baina beste alorretan bezala, GIS-ean ere software librearen aldeko mugimenduak izan duen garapen ikusgarria medio, edonorentzat daude eskuragarri gaur egun aplikazio hauek.

UEUn gaiari buruzko hiru ikastaro eman dituzue. GIS-a gizartea eta ekonomia aztertzeko tresna bezala erabili zenuten aurrekoetan; oraingoan, honekin egin daitezkeen eragiketak egingo dituzue. Adibidez? Aurreko ikastaroetan, gizartea eta ekonomiarekin lotutako datuak aztertu genituen GIS-aren bidez. Oraingoan, ikastaroa haietan ikasleek iradoki zigutenari kasu eginez, alor teknikoan sakonduko dugu. Zehazki esanda, geoprozesamendu bektorialen sakonduko dugu. Honekin, lurraldearen gaineko azterketak burutuko ditugu. Partzela bateko zein azalera hartzen duen errepide baten influentzia eremuak edo fenomeno zehatz baten kontzentrazioak bero mapen bidez.

Lurraldearen gaineko gurutzaketak, distantzia matrizeak eta bero mapak dira gizartea eta ekonomia ikertzeko aplikazio honen bidez egin daitezkeen azterketetako batzuk. Zertan datza? Aipatu behar da, GIS teknologia ez dagoela ekonomia eta gizartearen azterketara mugatuta. Lurraldearen gaineko edozein gaietan erabiltzen da: hala nola, lurralde antolamendua, ingurumena edo udaletako zerbitzuen katalogazio eta kudeaketan. Aipatzen diren eragiketekin, zerbitzu zehatz batera udalerrian egon daitezkeen distantziak (distantzia matrizeak), natur parke batek hartzen dituen partzelak eta hauen azalera (lurraldearen gaineko gurutzaketak) edo fenomeno zehatz baten kontzentrazioak neurtu eta adierazi ditzakegu (bero mapak).

Zer nolako azterketak egiteko baliatzen ari zarete aplikazioa azken urteotan Gaindegian? Zergatik? GAINDEGIAk hasieratik eduki zuen gizartea eta ekonomiari lotutako datuak lurraldearen gainean adierazteko asmo eta beharra. Honekin, Euskal Herrian bertan dauden desoreka ezberdinak modu argi eta erraz batean adierazteko bidea aurkitu zuen. Bide honetan, teknologiak izan duen garapenarekin, udalerrietako huste arriskua eta antzeko gaiak lantzera iritsi da. Honetarako, udalerri bakoitzak oinarrizko zerbitzuetara duen distantzia kontuan hartzeaz gain, bere jaiotza prospektibak edo zahartze indizea ere kontuan hartzen dira. Ikusten den bezala, datu estatistiko hutsez gain, lurraldearen gainean burututako kalkuluek azterketa sakonagoak egiteko aukera ematen digute.

Eztizen Miranda: “Hurbileko oroimena eskuratzeak duen garrantzia azpimarratzea eta gogoeta sustatzea da asmoa”

Azpeitiko Udalarekin sinatutako hitzarmenaren barruan Euskal Herriko oroimen historikoa ikastaroa antolatu du UEUk azarorako. Eztizen Miranda da ikastaroko arduraduna.

eztizenOinarri teorikoak lantzeaz gain, Euskal Herriko une historikoak aztertuko dituzue, garaiko euskarazko prentsaren bidez. Komunikabideek egiten duten historiaren kontakizunak ekarpen berezia egiten die bestelako kontakizunei, ezta? Zeri begiratuko diozue medio hauen aleetan? Egunkariak testuinguru politiko-sozialaren lekukoak dira. Horregatik, 1936ko estatu-kolpearen aurreko eta osteko egunkarien diskurtsoari arreta berezia eskainiko diogu orduko gizarteak jasotzen zituen mezuak ulertu eta aztertu ahal izateko.·

Erdaretan idatzitako hainbat egunkarik euskarazkoek baino eragin handiagoa izan zuten garai hartan (ere) Euskal Herrian. Zergatik egin duzu soilik euskarazko prentsa aztertzeko hautua? Erdarazko testuak aztertu daitezke, kasu honetan, berriz, euskarazko prentsak ze nolako diskurtsoak garatu dituen aztertu nahi izan dugu. Azken batean, gogoratu behar dugu estatu-kolpearen ostean asko izan zirela zentsuratutako egunkariak, haien artean euskaldunak, baina horrek ez du esan nahi euskarazko prentsarik ez zegoenik, horregatik garrantzia eskaini nahi izan diogu baita euskal prentsari ere.·

Dokumental eta komikien bidezko testigantzak ere aztertuko dituzue. UEUko Kartzela eta Euskal Gatazka birpentsatzen. Subjektu feminista baten norabidean ikastaroan, Arantza Santestebanek azaldu zuen emakumeek hitza hartzen dutenean pitzadurak agertzen zaizkiola kontakizun ofizialari. Memoria historikoari eta giza eskubideei lotutako lanak zuzendu izan dituzu zuk. Nolako testigantzak bilatzen dituzu? Bat zatoz Santestebanen iritziarekin? Emakumezkoen testigantzak, zorionez, gero eta indar handiagoa du, eta ezinbestekoa da bide horretatik jarraitzea historiari buruzko irudi zintzoagoa lortzeko. Oroimen historikoa eta giza eskubideei buruzko lanetan emakumezkoaren ahotsa, askotan, itzalean geratu da, emakumezkoek, askotan, itzalean egin zutelako lan. 1936ko gerraren kasuan, adibidez, emakumezko milizianoa aipatu da behin baino gehiagotan, baina oso garrantzitsua izan zen etxean geratu zen ama, alaba, emaztea... gizonezkoa falta zenean familia aurrera atera zuen emakumea, herria berriro eraiki zuena, etxean eta etxetik kanpo lan egiten zuena belaunaldi gazteari etorkizuna eskaini ahal izateko, euskara gorde zuena eta ikastolak sortu euskal hezkuntzari eta kulturari bidea egiteko... Horiek dira bilatzen ditugun testigantzak (beste askorekin batera, noski). Santestebanen iritziarekin bat egiten dut, guztiz. Kontakizun ofiziala, gehienetan, maskulinoa da, baina gizonezko horiekin guztiekin batera emakumezkoak ere bazeuden, eta ez zeuden gizonezkoaren atzean, alboan baizik.·

Justizia trantsizionala ere izango duzue hizpide. Euskal Herriko oroimen historikoa nazioarteko prozesuen testuinguruan ulertzen saiatuko zarete. Aztertuko dituzuen prozesuetan emandako zein faktore ditugu faltan Euskal Herrian? Egia, Justizia eta Erreparazioa dira justizia trantsizionalaren oinarriak eta Euskal Herrian justizia trantsizionala lortzeko bide luzea geratzen bada ere, bidean gaudela pentsatzen dut. Espainiar estatuko beste hainbat lurraldetan gertatzen ez den bezala, Euskal Herrian diru laguntzak eta bestelako politikak mantendu egin dira urte hauetan guztietan zehar eta horrek indusketekin eta ikerketekin jarraitzeko aukera eskaini dio gizarteari. Areago, gizarte mugimenduek ezinbesteko lana egin dute eta egiten ari dira oroimen historikoaren eskuratze prozesuan, batez ere Egiaren bilaketan, eta horrek justizia eta erreparazioa lortzeko itxaropena eskaintzen du. Zein faktore ditugun faltan? Erakunde guztien inplikazioa behar dugu, milaka dira desagertutako pertsonak, eta pertsona horiek guztiek senitartekoak dituzte. Zer gertatu zen haiekin guztiekin? Non daude? Askotan egiaren topaketa bera justizia eta erreparazioa ere bada, baina horretarako gizartearen eta erakundeen inplikazioa behar dugu. Hala eta guztiz ere, lan handia geratu arren, bidean gaude. Egia bilatzen jarraitu behar dugu, eta horrela justizia eta erreparazioa ere lortuko dugu.

UEUn orain arte emandako ikastaroekin alderatuta zertan izango da desberdina Azpeitiko ikastaroa?
Aranzadik argitaratu zuen Javi Bucesen Azpeitiari buruzko ikerketa jarriko dut ikasleen eskutan, eta ikastaroan zehar hari buruzko gogoetak bultzatzea da asmoa. Elkarrizketen azterketak ere baditugu ikastaroaren ariketen artean, eta liburuan agertzen diren horiekin konparatzea da ideietako bat. Bestela esanda, nire asmoa da hurbileko oroimena eskuratzeak duen garrantzia azpimarratzea eta horri buruzko gogoeta sustatzea, ahaztu barik tokian tokiko oroimen hori Euskal Herrira, Espainiar Estatura eta mundura ere zabaltzen den oroimena dela. Beste alde batetik, hasita dagoen ikerketa horri jarraipena emateko aukera ere eskaini nahi dut. Bucesen ikerketa 1945ean amaitzen da, baina ondo dakigu diktadura eta errepresioa ez zirela orduan bukatu eta, beraz, azkeneko proiektua ondorengo urteei begira egin dezaten da nire asmoa.