Gure Esku Dago, zer? (4)

Hasteko, ikus Gure Esku Dago, zer? (3)[1].

Segida:

i) Katalunia eta Espainia[2].

ii) Eskozia: Azken eztabaidaz[3].

Badakizue,

Katalunia, geroari begira, eta Euskal Herria, berriz, iraganari lotua. Gatazkaren zauriak konpontzeko premia ez da aitzakia, bestelako dinamikak abiatzeko benetako eragozpena baizik.” (Imanol Murua)

Bien bitartean… High politics:

a) The Athlantic Council[4]

b) Un influent think tank dels EUA analitza les implicacions militars de la independència de Catalunya[5]

Izan ere,

(i) How the Voters of Catalonia May Change Europe[6]

(ii) The Military Implications of Scottish and Catalonian Secession[7]

Gehigarri bakarra.

Hona hemen ‘gure arazoaz’ aritzen den oso liburu interesgarria:

Teresa Whitfield (2014) Endgame for Eta. Elusive Peace in the Basque Country. London: Hurst & Co[8].

(Segituko du)

 

[1]  Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/08/24/gure-esku-dago-zer-3/.

[2]  Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/08/25/katalunia-eta-espainia/.

[3]  Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/08/26/eskozia-azken-eztabaidaz/. (Halaber, ikus linkean azaltzen diren iruzkinak.)

[4]  Ikus http://www.vilaweb.cat/noticia/4208489/20140828/the-atlantic-council-veu-influencia-excepcional-politica-americana.html.

[5]  Ikus http://www.vilaweb.cat/noticia/4208466/20140827/influent-think-tank-eua-analitza-implicacions-militars-independencia-catalunya.html.

[6] Ikus http://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/how-the-voters-of-catalonia-may-change-europe.

[7] Ikus http://www.atlanticcouncil.org/blogs/defense-industrialist/the-military-implications-of-scottish-and-catalonian-secession.

[8] Johathan Powell-ek (Chief British negotiator on Northern Ireland, 1997-2007) dionez, “Teresa Whitfield’s unique and fascinating book of the latest round of negotiation with ETA should be compulsory reading for all leaders who say they will never talk to terrorists.”

Bill Mitchell-ek: Euroguneak porrot egin du, aparteko norabide aldaketa bat behar da

Bill Mitchel-ek behin eta berriz aipatu du gauza bertsua: eurogunea desastre bat izan da.

Oraingo honetan, agian are garbiago mintzatu da, nolabait esateko. Izan ere, oraintsu argitaratutako lan batean[1] honela dio ekonomialaria australiarrak: “euroguneak porrot egin du, aparteko norabide aldaketa bat behar da.”

Munduko Banku Zentraleko nagusiak batu dira orain dela gutxi Jackson Hole-n, Wyoming-en. EBZ-ko nagusi Mario Draghi-k bere txostenean, – Unemployment in the euro area –, dioenez, “sovereign debt crisis” delakoak “ezindu ditu zatika egonkortasun makroekonomikoaren lanabesak.”

Aipatzen ez duena hauxe da, alegia, austeritatea oso efektiboa izan dela hazkundea hiltzen eta milioika lanpostu galduz.

Mitchell-ek gogoratu digunez, “Europako langabezi aste gutxi barru konpon liteke Job Guarantee[2] programa martxan jarriz gero.” Ondokoa gehituz, linkean[3].

Mitchell-ek dioenez, Draghi-k ez bide du konturatzen ondoko desberdintasunaz: estatu subiranoen (zeintzuk beti solbenteak baitira haiek bere monetan jaulkitzen dituzten pasibo guztietan) eta estatu ez subiranoen (zeintzuek moneta atzerritar bat erabiltzea aukeratzen baitute) artean. Aspaldian azpimarratu bezala, Europar Batasuneko estatu guztiek moneta atzerritar bat erabiltzen dute (euroa), estatu horiek eragozten diote moneta jaulkitzaileari (EBZ) moneta hori bermatzea.

Draghi-k Stability and Growth Pact (SGP) defendatzen segitzen du aipaturiko artikuluan,  behin baino gehiago, behar eta nahi izan dutenean, apurtu eta hautsi den akordioa[4].

Hala ere, gauza batzuk aldatuz doaz.

Mitchell-ek The Guardian artikulu bat aipatzen du, 2014.08.24koa[5]. Bertan aipatzen denez, “ECB now accepts it would have been better for Europe to have followed the American approach.”

Ondorioa:

Dagoen moduan, Eurogunea porrot egin duen sistema bat da, horrela izan da azken 14 urteetan. Eta horrela izango da pentsamenduz ez badago garrantzi handiko aldaketa bat.

Mitchell-en iritziz, luzatu gabe egin behar dena hauxe da:

i) SGP-ko neurriak ahanztea, herrialdeei permitituz defizit eta zorraren margenak gainditzea[6]

ii) EBZ-k edozein gobernu zor erosiko du. Hori Altxor Publikoaren bidez egin daiteke  bigarren mailako merkatuetan[7]

iii) Europan zehar enplegu publiko eta azpiegitura publiko programa masiboa bat martxan jartzea. Horrek langabezia baztertuko luke eta hazkundea bultzatu gastu pribatuan

iv) Denbora ez galtzea quantitative easing[8] programan. Bono erosketa guztiak lotu beharko lirateke defizit fiskalak handitzeko

v) EBZ-k luzaturiko errenta banaketaren guztitik, beheko mailan dagoen hiru bosteneko (3/5) jende guztiari zenbait euro kopuruko diru laguntza bat hornitzea[9]

(Zabaldu, arren)

 

[1] Ikus  Eurozone has failed – a major shift in direction is needed: http://bilbo.economicoutlook.net/blog/?p=28778.

[2]  Job Guarantee delakoaz, ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2013/04/08/lan-bermeaz-job-guarantee-delakoaz/ eta  http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2013/04/08/lan-bermeaz-job-guarantee-delakoaz/.

[3]  Ingelesez: “The one way to test that is to introduce a Job Guarantee where every local authority, backed financially by the ECB, would provide work for anyone who wants it at some socially-acceptable mininum wage. There is an almost limitless number of productive activities that could be furthered with this sort of workforce – and jobs could easily be designed for the most unskilled.”

[4]  Ikus datuak Mitchell-en aipaturiko Eurozone has failed – a major shift in direction is needed artikuluan.

[5]  Ikus The eurozone needs an alternative solution to its economic woes: http://www.theguardian.com/business/2014/aug/24/eurozone-economic-disaster-unconventional-solution.

[6]  Honela segituz: “…(encourage them to do so) – they can invoke the emergency let outs in the Treaty.

[7]  Honela jarraituz: “…That will eliminate any problems with bond markets and higher yields. The ECB can guarantee solvency implicitly in this way and still stick within the legal constraints.

[8]  QE: quantitative easing, ikus http://en.wikipedia.org/wiki/Quantitative_easing.

[9]  Honela segituz: “…That would flow straight into the expenditure stream. There is nothing in the Treaty rules that say the ECB cannot do this. They just cannot bail out governments or allow overdrafts to them.”

Marx, berriz ere

Marxi buruz blog honetan aritu gara.

Hona hemen sarrera batzuk:

i) Marx hasiberrientzat[1]

ii) Sorry, Marxek arrazoi zuen[2]

iii) M-M’ vs M-C-M’[3]

iv) XIX mendeko Marxengandik XXI mendeko Diru Teoria Modernora[4]

v) Ni ez naiz marxista[5]

Gaurko honetan Ismael Hossein-zadeh-ek Flaws in the Marxian Explanations of the Great Recession[6] lanean dioena ikustera goaz. Gaia Marx da eta Kapital liburuan, hirugarren tomoan  idatzi zuena[7].

Honela dio Hossein-zadeh-ek:

a) Fikziozko kapitalaz eta finantza merkatuez[8] aritu zen Marx

b) Marx-ek jakin zuen irabaziak produkziotik mozkin espekulatiboetara joan zitezkeela[9]

c) Berak bereizi zituen diru kapitala eta kapital erreala, baita inbertsio espekulatiboa eta inbertsio erreala ere, finantza kapitala  merkatuko ekonomietan daukan eragin ez-egonkortzailea aipatuz[10]

d) Jakitun zen finantza kapitala batzuetan heda zitekeela eta hedatzen zela ekonomiaren sektore errealetik kanpo[11]

Hor izan dute marxistek lerro bat gaur egungo kapitalismo mota ikertzeko, baina horretarako itxaron behar izan da Hossein-zadeh bezalako ikerlariari beharrizan hori betetzearren.

Hona, bada, Hossein-zadeh-en bi gehigarri interesgarri, biak 2014koak eta gomendagarriak irakurtzeko:

1) Artikulua: Keynes is dead; long live Marx![12]

2) Liburua: Beyond Mainstream Explanations of the Financial Crisis: Parasitic Finance Capital[13]

 

[1] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2006/11/07/marx-hasiberrientzat/.

[2] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2010/08/15/sorry-marxek-arrazoi-zuen/.

[3] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2011/08/04/m-m-vs-m-c-m/.

[4] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2012/07/29/xix-mendeko-marxengandik-xxi-mendeko-diru-teoria-modernora/.

[5] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/03/31/ni-ez-naiz-marxista-karl-marx/.

[6]  Ikus http://politicaleconomics.info/docs/Flaws%20in-the-Marxian-Explanations-of-the-Great-Recession.pdf.

[7]  Ikus Marx, K. 1967. Capital, vol. 3. New York, NY: International Publishers.

[8]  Ingelesez: “A careful reading of his work on “fictitious capital” reveal keen insights into a better understanding of the instabilities of today’s financial markets.”

[9]  Ingelesez: “His work on “money capital and real capital” (1967: 476-519) shows that he did, indeed, envision scenarios where part of the production or real-sector profits (which he called surplus capital, and which is nowadays called “retained earnings”) may permanently abandon or leak out of the production/reproduction circuit in pursuit of speculative gains, that is, for purely financial gains through buying and selling of assets. “

[10]  Ingelesez: “It is true that his discussions of fictitious capital remained brief and fragmented. Nonetheless, what he wrote (in broad outlines) on the distinction between money capital and real capital and between speculative and real investment can be of significant interest in relations to the rise of finance capital and its destabilizing effects on the advanced market economies of our time (Ibid.).”

[11]  Ingelesez: “Marx’s discussion of market scenarios where finance capital can and does sometimes expand outside or independent of the real sector of the economy…”

[12]  Ikus  http://www.counterpunch.org/2014/08/26/keynes-is-dead-long-live-marx/.

[13]  Book’s review:

http://www.amazon.com/review/RRV2YWAZFZP8U/ref=cm_cr_dp_title?ie=UTF8&ASIN=0415638062&nodeID=283155&store=books.

Eskozia: azken eztabaidaz

 

i) Erreferenduma

Scottish independence referendum: Experts examine the claims[1]

ii) Monetari buruzko eztabaida

Scottish independence: Currency debate explained[2]

iii) Baiezkoa lortzekotan, egongo al da Eskozia EBn?

Scottish independence: Would Scotland be in the EU after a Yes vote?[3]

iv) Moneta eztabaida, urratsez urrats

Scottish independence: The currency debate, claim by claim[4]

v) Nolakoa izan liteke B plan bat?

Scottish independence: What might a currency plan B look like?[5]

vi) TV-ko eztabaida beroa

Scottish independence: Salmond and Darling clash in heated TV debate[6]

vii) Bideoa

Key video[7]

viii) Talka monetari buruzko eztabaidan

Scottish independence: Darling and Salmond clash over currency[8]

 

[1] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-25847084.

[2] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-25913721.

[3] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-26173004.

[4] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-26225894.

[5] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-28833760.

[6] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-28929057.

[7] Ikus http://www.bbc.com/news/live/uk-scotland-28927917.

[8] Ikus http://www.bbc.com/news/uk-scotland-28931145.

Eurolandia: azken albisteak

(i) Germany contracts as the French suggest defiance[1]

Euroguneko ekonomia:‏

“The overall Eurozone has not grown at all since the austerity zealots went to work in early 2011 and in overall size of the economy it is back to around 2006 levels.”

(ii) Friday lay day[2]

Europarekiko kritikariak:

“Some of the economists are starting to voice their opinions more vocally now and they are very critical of the European policy makers. One might say, what took them so long.”

Nobel saridun batzuek diotenez, Europa depresiorantz:

“The UK Telegraph report (August 20, 2014) – Nobel economists say policy blunders pushing Europe into depression – tells us that several economists (who have won the Nobel Prize) have been extremely critical of the Eurozone policy stances.”

Euroa uzteko prest egon behar Grezian, Portugalen eta Espainian:

“Christopher Sims, listed as a “US expert on monetary policy” said the EMU had “basic design flaws”, which forced nations to impose “pro-cyclical austerity”. He said: If I were advising Greece, Portugal or even Spain, I would tell them to prepare contingency plans to leave the euro. There is no point being in EMU if all that happens when you are hit with a shock is that the shock gets worse … It would be very costly to leave the euro, a form of default, but staying in the euro is also very costly for these countries. The Europeans have created a system that is worse than the Gold Standard. Countries are in the same position as Latin American states that borrowed in dollars”

EBZ-ren zereginak:

“The ECB could purchase all outstanding debt and write it off without suffering any operational disadvantage. There is no solvency issue about its ‘balance sheet’. It could operate with negative capital forever with no negative consequences. Why? It issues the currency! Please read my blog – The ECB cannot go broke – get over it – for more discussion on this point.”

Pixka bat aurreratu da:

“Anyway, some progress is being made.”

(iii) ECB relying export driven growth through euro depreciation‏[3]

EBZ eta eskari agregatua:

“… he [Draghi] states it’s the fx channel that the ECB is relying on to support aggregate demand. Good luck to them, it doesn’t work that way!!!”

 

[1]  Ikus http://bilbo.economicoutlook.net/blog/?p=28728#more-28728.

[2]  Ikus http://bilbo.economicoutlook.net/blog/?p=28772.

[3]  Ikus http://moslereconomics.com/2014/08/23/ecb-relying-export-driven-growth-through-euro-depreciation/.

Dirua garrantzi handikoa da

Bai, dirua garrantzi handikoa da. Zer dela eta?

Dirua hamaika biderrez aipatu dugu blog honetan: diruaren sortzea (sormena agian?) ukitu dugu hainbat sarreratan.

Badakigu, ongi jakin, diruaz oso jende gutxik dakiela. Ortodoxiak betiko lelo aspergarriak errepikatzen ditu. Akademian huts egiten dute gai horretaz, baita ekonomian Nobel saridun askok ere, tartean Paul Krugman ospetsuak.

Ekonomialari gehienak beldurtzen ditu segituan ikusiko dugunak. Kazetariek ez dakite zertan ari diren, politikariek bezalaxe. Warren Mosler-ek dioenez, krisia ezjakintasunaren krisia[1] da. Gainera, ezjakintasuna zabalduz doa[2].

(Ez baduzu sinesten, irakur, kasu, euskal prentsan Europako Banku Zentraleko nagusiaz, Mario Draghi-z[3] behin eta berriz azaltzen dena[4].)

Wray-k askotan ukitu du diruari buruzko gaia. Oraingo honetan, Baltasar Gracián-i kasu eginez, “laburra, ona bada, birritan ona”, DMT-ko autore amerikarrak berriki idatzitako beste artikulu bat erabiliko dugu[5]. Bertan, modu oso labur batez, diruaren sorreraz topa daitekeen adierazpenik zehatzena eta argiena dago.

Puntu batzuk argi utzi eta gero[6], Hyman Minsky-k deitutako “the capital development of the economy” delakoaz aritzen da.

Goazen, bada, artikuluaren mamiarekin.

Produkzioa:

Produkzioa hasten da diruarekin inputak erosteko, zeintzuek errenta monetarioa sortzen baitute, output erosteko erabilia.

Produktugilea eta bankaria:

Bankaria onartzen du produktugilearen IOU (I owe you, hots, zor dizut) eta ordainketak egiten dizkie baliabide hornitzaileei (lan-indarra barne) haien banku-gordailu kontuak kreditatuz. Produktugilearen IOUa bankariaren aktiboa da; bankuaren gordailuak haren pasiboak dira, baina gordailu jabeen (baliabide hornitzaileen) aktiboak dira.

Horixe da, eta ez besterik, dirua ekonomian sartzen deneko bidea – dirua ez dator ez zerutik ezta banku zentraleko bankariek Milton Friedman-en helikopteroetatik ere.

Gordailugileek gastatzen dutenean (kontsumo salgaietan edo beren produkzio prozesuetarako inputak erosteko), haien kontuak zordunduak dira, eta jasotzaileen kontuak kreditatuak.

Gaur egun, diru gehiena banku balantze orrietako sarrera elektronikoen tekla-sakatzeak dira.

Banku askoko ingurumenean bizi garenez, ordainketak maiz gutxienez bi bankurekin du zerikusia. Bankuek kontuak zuritzen, konpentsatzen dituzte bata bestearekiko eskariak konpentsatuz; edo banku korrespondeteetan gordailuak erabiliz. Hala ere, bankuen arteko konpentsazio netoa normalki banku zentralaren balantze orrian egiten da.

Beste edozein bankari gisa, Fed-ek edo Ingalaterrako Bankuak dirua existitzeko ‘tekla-sakatzeak’ erabiltzen ditu. Banku zentraleko dirua erreserbak edo diru-papera dira, bezeroentzako (bankuak edo altxor publikoa) ordainketak egiteko sortuak edo bere konturako erosketak egiteko (altxor publikoko tituluak edo hipoteka atzeratutako tituluak)

Urre estandarra alboratu zenetik [1971ko abuztuaren 15ean[7]], ez dago inongo mugarik dirua sortzeko. Ezin zaizkigu banku balantze orrietan tekla-sakatzeko sarrerak bukatu.

Hauxe da gaur egungo finantza munduan oinarrizko eta funtsezkoa dena. Beldurgarria da jende askorentzat.

Ekonomia baten kapital garapena bermatzeko, baliabide eskuragarri guztiak erabiltzearren, beti hornitu daiteke finantza nahikoa.

Printzipioz, egia da fondo gehiago sortu dezakegula erabiliko duguna baino. Eta gure ephors, gainbegiraleek aukera txarrak egin ditzakete tekla-sakatzeko finantzaren bidez zer nolako jarduerak aukeratzekotan.

Ez da erraza etsenpluak topatzea non diru sortze gehiegi erabili den erabiltze produktiboak finantzatzeko. Alderantziz, arazorik handiena hauxe da: sorturiko finantza asko edo gehiena erabili da aktibo prezioko burbuilak bultzatzeko[8]. Eta horrek balio du hala gure banku pribatuen gainbegiraleek nola gure banku zentralen gainbegiraleek sorturiko finantzarako.

Gaur egungo arazorik handiena ez da finantza falta, baizik eta, kapital garapenaren bidez, nola bultzatu finantza interes publiko eta pribatua, biak, sustatzeko.

(Zabaldu, arren)

 

[1] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2011/12/07/ekonomia-bost-hitzetan/.

[2] Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2013/10/02/ezjakintasuna-hedatuz-doa-etengabe/.

[3] Draghi-ren azkena: http://moslereconomics.com/2014/08/23/ecb-relying-export-driven-growth-through-euro-depreciation/. Mosler-ek dioenez, “…Good luck to them, it doesn’t work that way!!!

[4]  Oharra: Blog-eko sarrera labur hau irakurri eta gero, arren, ez  lehertu barrez Draghi-z, ekonomialariez, kazetariez eta politikariez. Ezjakintasuna da nagusi, besterik ez!

[5] Ikus Why Money Matters: http://neweconomicperspectives.org/2014/08/money-matters.html.

[6] Ingelesez: “… “money doesn’t grow on trees”. How did producers get money in the first place? Maybe by selling output? Logically, that is an infinite regress argument—a chicken and egg problem. The first dollar spent (by producer or consumer) had to come from somewhere.

There’s another problem. Even if we could imagine that humanity inherited “manna from heaven” to get the monetary economy going—say, an initial endowment of a million dollars—how do we explain profits, interest, and growth?

If I’m a producer who inherited $1000 of manna, spending it on inputs, I’m not going to be happy if sales are only $1000. I want a return—maybe 20%, so I need  $1200. If I’m a money lender, I lend $1000 but want $1200, too. And all of us want a growing pie. How can that initial million manna do double and triple duty?

Here’s where Schumpeter’s “ephor” comes in. An ephor is “one who oversees”, and Schumpeter applied this term to the banker. We do not need to imagine money as manna, but rather as the creation of purchasing power controlled by the banker.

A producer wanting to hire resources submits a prospectus to the banker. While the banker looks at past performance as well as wealth pledged as collateral, most important is the likelihood that the producer’s prospects are good–called “underwriting”. If so, the ephor advances a loan.”

[7] Gold standard: http://en.wikipedia.org/wiki/Gold_standard.

[8] Gogoratu 2007ko krisiaz blog honetan eta hainbat artikulutan esandakoa. Soilik sarrera bat aipatzearren, gainera 2007an bertan idatzitakoa:  http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2007/10/08/sua-fire-ote-burbuila-finantzarioak/.

Gure Esku Dago, zer? (3)

Egoeraz, tantatxo bat[1].

Egoeraz, V-ak bost kontinenteetan[2].

Aurreko tantak:

Gure Esku Dago,zer?[3]

Gure Esku Dago, zer?(2)[4].

Gehigarriak[5].

(Segituko du)

 

[1]  Ikus http://www.naiz.eus/eu/hemeroteca/gara/editions/gara_2014-08-24-07-00/hemeroteca_articles/esteban-descarta-que-el-pnv-se-vaya-a-sumar-a-un-proceso-como-el-catalan. http://www.berria.eus/paperekoa/2033/005/001/2014-08-24/estebanek_etari_egotzi_dio_balizko_galdeketa_baterako_aukera_atzeratzea.htm.

[2]  Ikus http://www.vilaweb.cat/noticia/4207959/20140822/human-vs-to-be-held-five-continents-this-weekend.html.

[3]  Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/06/13/gure-esku-dago-zer/.

[4]  Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/07/04/gure-esku-dago-zer-2/.

[5]  Ikus http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/08/17/eskoziaz-berriz-ere-erreferendumerako-hilabete-eskas-bat-falta-denean/   eta

http://www.unibertsitatea.net/blogak/heterodoxia/2014/08/18/norvegiaz-eta-eftaz-inaki-a-ren-e-posta/.

Norvegiaz eta EFTAz (Iñaki A-ren e-posta)

Iñaki A. lagunaren e-posta:

Norvegia aipatzen duzu. Petrolioa nazionalizatu, zerga progresiboak eta EBtik atera eta Free Zone horretan barne. Hori aplika lezake Eskoziak?

Nere ez-jakinduriaz eta Norvegia apur bat ezagututa, hori EHn ondo legoke, ezta?

Iñaki,

Goazen Eskozia, Katalunia eta Euskal Herria aipatzera. Banan-banan.

Eskozia:

Aipatzen duzun guztia Ralph Blake-k idatzi zuen webgune interesgarri batean. Hona hemen webgunea[1] eta hemen artikulua[2].

Interesgarriena hauxe da: Eskozian gaur egun dagoen ‘independentziaren’ aldeko jarrerarik nagusienari egiten dion kritika zorrotza. Tartean moneta propioa aldarrikatuz:

“It is key that the left wing of the independence movement advocates the radical currency option otherwise they will become caught in the SNP’s currency trap which will only weaken the case for independence.”

Eta horixe da, ene ustez, benetako puntua, funtsezko: blog honetan, Bill Mitchell-en eskutik, jadanik aipatua izan dena[3].

Beraz, gaur egungo Eskoziak Banku Zentrala, Altxor Publikoa eta moneta propioa (libra eskoziarra, zeina Eskozian libra esterlinarekin batera erabil daitekeen) edukiz, aukera garbi bat egin ahalko luke independentziarantz, bere moneta propio hori erabiliz.

Zoritxarrez, nik ez dut ikusten Radical Independence erakundetik kanpo, inongo alderdirik aukera hori bultzatzeko. Alderantziz baizik.

Hain alderantziz, ezen, gaur bertan, 2014.08.18an, Bill Mitchell-ek plazaraturiko artikulu batean esaten baitu haren botoa ezetza (sic) izango litzatekeela, egungo baldintzetan[4].

Noski, balizko Eskozia independente hori EFTA[5] delakoan egon ahalko zen[6].

Katalunia:

UEUko blogean, Kataluniarako antzeko aukera bat aurkeztu dut[7].

Izan ere,

i)                 Alde batetik, ekonomian, Nobel saridun batek argi dioenez, eurotik kanpo, moneta propioa erabiliz, Katalunia bideragarria da[8].

ii)                Eta bestetik, balediko Katalunia independente hori EFTAn egoteko aukerak ikertu dituzte katalanek[9].

Hona hemen azken linkean azaltzen dena:

Could Catalonia be a member of EFTA?

Articles 56-60 of EFTA’s constituent accords explain that to be a member, you have to be a state and be accepted by the EFTA council. There is therefore no obstacle to Catalonia becoming a member, besides political will. On that point, it’s important to remember that one of its leaders, George Baur, who is the liaison between EFTA and the EU has already spoken with interest about Catalonia.

Could Spain block Catalonia’s entry into EFTA?

No, because it’s not a member. And in addition it also couldn’t veto EFTA’s current relationship with the EU.

Jakina denez, oraindik Katalunian dagoen joerarik handiena eurogunean egotea, bertan segitzea da. Bestela, eta nahiz eta eurogunetik kanpo egon, euroak erabiltzea, Kosovok, Montenegrok, Monakok eta egiten duten antzera.

Baina aipaturiko balediko aukera hori hortxe dago irekita.

Kataluniari buruzko gehigarri batzuk: iritzi interesgarri bat[10];  EU, Norway, Catalonia[11]; Credit Suisse[12].

Erabakitzeko eskubidea? Bai! … to decide the future of its new state[13].

Euskal Herria:

Hemen zailagoa daukagu afera.

Alde batetik, historikoki hemengo jende asko, gehiegi Hegoaldeari begira egon da (Kuba, Nikaragua eta abarri).

Bestetik, Suedia, Danimarka, Norvegia eta Iparralde berezi hori ‘sozialdemokraten’ esparrutzat hartu dute askok, zentzu eta era peioratiboetan.

Independentzia dela eta, orain Eskoziaren eredua aukeratu dute hemengo askotxok.

Idatzia daukat: gaurko Eskozia ez da inola eredurik Euskal Herriarentzat[14].

Beste aldetik, moneta propioa jaulki ahal izateko, honako baldintza minimoak bete beharko genituzke:

a)      Lehendabizi, EH osoa bateratzea: Iparraldea, Baskongadak eta Nafarroa garaia nolabaiteko barne konfederazioaren bidez.

b)      Gero, EH osorako Banku Zentrala eta Altxor Publikoa martxan jartzea.

c)      Azkenik, moneta propioa, edozein delarik haren izena ez baikara nominalistak, jaulkitzen hastea.

Maila hipotetikoan aipaturiko guztia litekeena da. Errealitatean, eta gaur egungo egoeran, zaila, oso zaila.

Hori dela eta, tarteko aukera batzuk proposatu ditut.[15]

(Zabaldu, arren)


[4] Ikus I would be voting NO in Scotland but with a lot of anger: http://bilbo.economicoutlook.net/blog/?p=28716.

Izan ere, “The problem for the Scottish people is that their so-called progressive political party, which is pushing the YES vote are all closet neo-liberals and probably don’t even understand the reasons I say that, which is part of the problem.
They think that by falling into line with the Washington Consensus which is now the Brussels-Frankfurt consensus as well and supporting a currency union with Britain with tight fiscal rules that they are appearing to be fiscally responsible and the bond markets will like them.

The reality is that their grand plans for independence would grind to a halt because they would be using a foreign currency and the bond markets would know that. Greece all over again.
The only fiscally responsible position is to base independence on the creation of its own separate sovereign currency. Then the Scottish Government could achieve its goals to enhance the common good and it could avoid the nonsensical fiscal austerity that has captured the British government.

Running a nation of 5 million odd people with limited resource diversification would not be easy. But I suspect the people would be better off overall with true independence.
However, if they keep the British pound, then independence will achieve little – other than soothe the nationalist desires.

I would be voting NO under the current proposals and feeling a heavy heart in doing so.”

[5]  EFTA, European Free Trade Alliance: http://en.wikipedia.org/wiki/European_Free_Trade_Association. Gaur egungo EFTAko kideak: Iceland, Liechtenstein, Norway, Switzerland.

[6] Balitz (irreala) eta baledi (potentziala) bereizten ditut.

Eskoziaz, berriz ere (erreferendumerako, hilabete eskas bat falta denean)

Eskoziari buruzko artikulu berri bat[1].

“… eztabaida bizi-bizia da komunikabideetan. (…) Alex Salmond eta Alistair Darling politikarien arteko pasa den asteko telebistako eztabaidak kontu ekonomikoak lehen planoan jarri ditu. (…) monetaren kontua erabili dute. Eztabaidan Salmondek esan zuenez, Eskozia independente batek libera esterlina partekatuko luke Ingalaterrarekin[2]. Darlingek, aldiz, Ingalaterra bere moneta konpartitzeko prest ez legokeela esan zuen…”

“… monetaren inguruko eztabaida ez da lelo hutsetan gelditu eta hausnarketa sakonak plazaratu dituzte aldeek. Finantza eta monetarekin lotutako hainbat auzi mahai gainean jarri dituzte.”

Autoreak, ohiko teoria ortodoxoaren inguruan segitzen du: zor publikoaren partekatzeaz,  inportazioen eta esportazioen kontabilitateaz, kanpo zorraz eta hori “konpentsatzeko kanpoan maileguak eskatzen ditu(ela)” (sic), arrisku primaz (jakina denez, ezertarako ere ez balio ez duena), tartean merkataritza-balantzea (defizitak eta superabitak),  eta abar ortodoxo luzetxoa…

Baina garrantzitsua hemen dator, artikuluaren ia bukaeran:

“… independentistek beste moneta baten aldeko apustua egin lezakete. Horrek moneta politika propioa izateko aukera emango lieke, baina ez dute hortik jo[3].”

Gabriel Arestiri segituz, guti eta gaizki dakigunok[4] kontuan hartuz, hauxe esatera ausartuko nintzateke:

“Zorionez, gauza hauetaz «guti eta gaizki dakigunok» konturatzen gara. Zeren «asko eta ongi dakitenek» nahikoa dute bere zilborra kontenplatzeaz. Zorionez, euskararen etorkizuna [hau da, kasu honetan, Euskal Herriaren etorkizun ekonomiko eta finantzarioa], ez hoien, baina gure eskuetan dago.”

Zentzukoa dena hauxe dateke: zuzenean benetako independentziarantz jotzea.

Izan ere, Eskozia behin baino gehiagotan ukitu dugu[5].

Oraingo honetan bi ohar gehituko nituzke:

a)       What does currency union really mean for an independent Scotland?[6]

Libraren erabileraz, hauxe dio autoreak, linkean[7], funtsezko aukera erradikala proposatuz[8].

b)      Scottish Independence Myths: the currency board[9]

Autoreak librari eustea kritikatzen du[10], Warren Mosler aipatuz[11].


[2]  Erresuma Batuarekin, noski.

[3]  Eta honela bukatzen du autoreak: “…Eskoziako finantza sektorea eta enpresak aldaketa handiekin kezkatzerik ez dute nahi. Nahiago dute pausoka joatea eta banaketa negoziatua izatea. Horrek bi aldeen kostuak gutxitzen ditu. Eta gerora ere, nahi izanez gero, aukera izango dute beste bide bat hartzeko. Zentzuzkoa (sic).”

[7]  Ingelesez: “… using the pound. That in itself would not require any fiscal pact. It is their other demands of: the BOE underwriting the Scottish banking and financial sector; the Treasury underwriting Scotland’s historic debt and issuing any new debt on Scotland’s behalf. The outline of this pact would be that Scotland’s deficit cannot be above a set % of GDP, the structural deficit must be below a certain % and the ratio of debt to GDP to also below a certain %. If the latter two conditions are above these limits at currency union then there must be a plan of cuts to bring them in line. This will be monitored annually. Failure to meet targets will mean the end of the currency union.”

[8]  Ingelesez: “… the radical alternative is take the Norwegian road and nationalise the oil, introduce progressive taxation and join the European Free Trade Alliance.”

[10]  Ingelesez: “And yes you can do that unilaterally. Scotland can indeed ‘keep the pound’ if that is what they want to do.

But of course that means that money can simply drain from the country under any period of stress, and the government is powerless to maintain the necessary excess savings ratio in those circumstances. So you quickly go down the tubes like Greece, or Argentina.

At least with Greece they had a formal arrangement with their ‘pegged’ central bank that eventually forced the ECB to act to stabilise the situation and bring the interest rate on government debt down. The UK has rejected that option, correctly, as not in the UK’s interest.

Argentina had no such formal arrangement with the US central bank, and they are still paying for the mistake decades later. This is the route that Salmond proposes.”

[11]  Ingelesez: “I’m with Warren Mosler on this idea:

A currency board is an instrument of colonial exploitation, designed to force net exports in exchange for net financial assets via downward adjustment of real wages via ‘deflation.’
It’s not wrong to call it a crime against humanity.

Scotland is currently a partner in the United Kingdom. Alex Salmond wishes to change that relationship to one of a subjugate colony. A very strange idea of independence.”