UEU365

Amaia zubiria: “Ez dago ahots onik ez eta ahots txarrik”

ueublog — Fri, 23 Jul 2010 11:58:42 +0200

Ahotsa altxor bat dela uste du Amaia Zubiriak. Eta egunotan UEUko Udako Ikastaroen baitan ahotsa erabiltzen eta espresioa lantzen aritu da ikasleekin ‘Kantua aitzakia: espresio tailerra’ ikastaroan.

-   ‘Kantua aitzakia’ izenburua ipini diozu ikastaroari. Kantatzeko aitzakiarik behar da ala?
Ez, ez, lana egiteko behar da aitzakia, eta orduan, lan egiteko kantua hartu dugu aitzakia gisa. Hortik dator izenburua. Baina kantatzeko ez da aitzakiarik behar!

-   Zer lantzen duzue ikastaro honetan?
Espresioa osotasunean. Arnasa, diafragma, malgutasuna, bai ahotsarena eta baita gorputzarena ere. Nik bat bezala ulertzen ditut horiek. Teoria apur bat lantzen dugu, batik bat galderak sortzen direlako ariketak egiten ari garen bitartean, baina gehienbat praktikoa da.

-   Kantua ahotsa baino gehiago da?
Ez, nik, hain zuzen ere, alderantziz esango nuke. Alegia, ahotsa kantua baino gehiago dela. Ahotsak gauza askotarako balio digu. Ahotsa altxorra da eta altxor horrekin nahi izanez gero kantatu egin dezakegu, maitatu, eskatu, eman, liluratu, bortxatu baita ere... Denerako balio du ahotsak.

-   Kantatzeko ahots ona izatea garrantzitsua da?
Ez dago ahots onik edo ahots txarrik, baizik eta, ahotsak daude. Gaur goizean ahots mota bat gustatuko zaizu, eta arratsaldean, agian, beste ahots bat duzu gustuko. Oso subjektiboa da. Komunikatzeko ahalmena aldiz, bestelakoa da. Hori ez du edozeinek egiten, lan handia eskatzen duen zerbait baita, eta berezkoa ere behar du izan neurri batean.

-   Komunikatzeko ahalmena, beraz, ezin da ikasi?
Ikasi ahal da, bertsolaritza ikasi badaiteke, komunikatzen baita ere!

-   Belarririk gabe ahotsa zertarako?
Bai, egia da kantua eta belarria oso oso batuak daudela, uztartuak beharko luketela. Beti ez daude batera, baina hori ere ikasi daiteke. Egia da denbora asko behar duela, behin adin batetara heldu ostean bizio guztiak hartuak ditugulako. Baina badira metodo batzuk oso espezializatuak eta oso garestiak entzumena hobetzen laguntzen dutenak. Bada jende asko ahots ikaragarria dutenak baina notaren bat edo beste gaizki entzuten dituztenak. Eta noski, gaizki entzuten badu, gaizki emango du nota hori. Bakarlari batentzat, adibidez, oso garrantzitsua da notak ondo ematea.

-   Nori zuzenduta dago ikastaroa?
Tira, hona denetarik etortzen da. Gehienak irakasleak ohi dira, edo baita, antzerkian aritzen direnak ere. Orokorrean, euren espresioa kontutan hartzen duten jendeari datorkio ongi ikastaroa. Behin edo behin funtzionarioren bat edo enpresa bateko zuzendariren bat etorri izan da, eta inork baino behar handiagoa zuten. Espresatzen jakitea oso garrantzitsua baita.

Igor Ruiz: “Software librea ez da doakoa beti”

ueublog — Fri, 23 Jul 2010 10:31:40 +0200

Software librearen zabalkundea, egun ukatu ezin daitekeen faktu bat da. Dirudienez gizartea sistema hauen alde egiten ari da, eta ez dira gutxi sistema honen alde egin duten erakundeak ere. Igor Ruiz Ingeniari informatikoa da, eta Deustuko Unibertsitateko ikerlaria. Horretaz gain, “Software Librea erabiltzen hasi nahi dut” ikastaroko irakaslea da UEUn, eta berarekin egon gara zenbait kontzeptu argitzen.

Ikastaroa oinarri teoriko eta historiko batekin hasi zen, pixka bat gaian kokatuz, eta segidan software librearen aukera ezberdinak aztertzera pasa ziren. Ikasleak horrela elementu ezberdinak ezagutzen joan ziren, eta bigarren egunean, guztiek ekarri zuten ordenagailua etxetik, software libreak eskaintzen dituen zenbait programa instalatu eta probatzeko.

Software Librearen ezaugarri nagusia da librea dela, noski, eta lau puntutan oinarritzen da libre izate hori. “Lehenengo, programa exekutatu ahal dugu; Bigarren programak nola funtzionatzen duen ikusteko eta moldatzeko libre gara; Hirugarren, lankide, senide edo auzokoekin konpartitzeko ere libre gara eta azkenik, eta ez horregatik garrantzia gutxiagorekin, egiten ditugun aldaketa eta hobekuntzak ere banatzea libre da ere”. Zalantzarik ez da dagoeneko, software libreak badituela abantaila mordoa, eta baliagarria dela egoera askotarako. Igor Ruiz-ek esan digunez, software librea bakoitzaren beharretara moldatu daiteke, bai etxean, bai eskolan, bai lanean eta abar. Etorkizunari buruz galdetzean: ”Erabiltzaileen gehiengoan eta batez ere enpresa txiki eta administrazioan, bultzada handia izan dezakete, hala ere pribatiboa beti egongo da, enpresa batzuk behar oso zehatzak dituztelako”. Askotan gertatzen omen zaio jendeak esaten duela ”hara! hau software librea da? Orain arte erabiltzen nuen eta ez nekien”. Honen adibide dira Mozilla Firefox eta VLC bezalako aplikazioak.

Jendeak pentsatzen duenaren kontra, software libreak ez da doakoa beti. Irakaslearen esanetan: “Dirua egin daiteke honekin, enpresa asko daude horretan, ez dira super aberatsak, baina jende asko bizi da horretaz nahiko ondo, bai Euskal Herri mailan baita Europan ere”. Enpresa hauen diru iturriak beste batzuek izan ditzaketen behar berezietara egokitzen diren aplikazioak moldatuz etor litezke, edo formakuntza ematen, edo kudeaketa zerbitzu bat eskainiz, instalazio, pertsonalizazio eta abar eginez. Libreak esan nahi du, beraz, arestian aipaturiko lau puntu horietan oinarritzen dela, hau da, beharren arabera moldatzeko aukera ematen duela, ez doakoa dela. Erakundeen inplikazioagatik galdetu diogunean denetarik dagoela erantzun du Igor Ruizek.”Informatika eta teknologia berriek asko saltzen dute eta badira egitasmo batzuk administrazioaren aldetik ere. Euskal Autonomia Erkidegoan badaude Software Librea lantzen duten 50 bat enpresa, gehienak txikiak dira, baina mundu mailan badira honen inguruko enpresa handiak”.

Garirekin agur esan diegu Udako Ikastaroei

ueublog — Fri, 23 Jul 2010 08:43:00 +0200

Udako Ikastaroei amaiera borobila eman genien atzokoan Gariren kontzertuarekin. Iruñeko Zaldi Zuria tabernan jendetza bildu zen abeslari legazpiarraren ahotsaz gozatzera. Eguraldia ere portatu zen.

Gaur amaituko dira UEUko Udako Ikastaroak. Datorren urtean berriz ikusiko dugu elkar!

Michiganekin zuzenean

ueublog — Thu, 22 Jul 2010 12:33:47 +0200

Atzokoan, UEUko Udako Ikastaroen historian lehen aldiz bideokonferentzia bat egin genuen. Filosofiako 'Modernitatearen auziaz' ikastaroaren baitan, Michiganera jo zuten Joseba Gabilondorekin hitz egiteko. Goizeko 5etan eman zituen modernitateari buruzko argibideak. Eta goizeko 5ak izateko ernai-ernai eta aurpegi onarekin azaldu zitzaigun!

“Heziketa ofiziala eta heziketa artistikoaren arteko desberdintasuna handia da”

ueublog — Thu, 22 Jul 2010 12:10:20 +0200

“Arte laborategia: deskubritu/esperimentatu zure adierazpen plastikoa” izeneko ikastaro praktikoa ematen ari dira Izaskun Alvarez Arte Ederretan lizentziaduna eta Ula Iruretagoiena EHUko arkitektura irakaslea UEUko ikastaroen baitan. Beraiekin hitz egiteko aukera izan dugu Iruñeako hizkuntza eskolan.

Zer lantzen da gutxi gora behera ikastaroan?
U.I.- Izena artea eta laborategia da, orduan alde batetik saiatzen gara artearen ulermenerako irizpideak ematen. Ez dugu artea definitzen, baizik eta artea ulertzeko modu desberdinak azaltzen, ikasle bakoitzak bere kriterioa eraiki dezan, aurkezten zaion gauza horren aurrean bera koka dadin. Oso talde heterogeneoa da, eta askotan filmina bat jarri eta guztion artean eztabaidatzen ditugu gauzak, bakoitzak bere zalantzak, kontzeptuak gehitzen ditu. Laborategiari dagokionez, guk ulertzen dugu artea adierazteko bide bat dela, lengoaia bat, eta ikasleak ikasi behar du, zenbait ariketen bitartez, adierazten. Laborategi bat da, probatzen ikasten delako, eta esperimentatu egiten delako. Ez gaude ohituak materialarekin gauzak adierazten, hezkuntza gabezia bat dagoelako. Bakoitzak bere bidea aurkitzea da helburua, bai kriterio aldetik eta baita adierazpidetik ere.

Guztiok sor dezakegu artea?
U.I.- Sentsibilitate bat behar da, baina, guztiok idatzi dezakegu? Bai. Guztiok adieraz dezakegu plastikoki? Dudarik gabe, baina landu egin behar da. Barnean badago, atera egin behar da. Gero konturatuko gara agian ez dela gure espresio bidea, baina sentsibilitate hori ikasi, praktikan jarri eta landu egin behar da. Adierazteko, komunikatzeko bide bat bezala ulertu behar da artea

“Hori da hori koadro itsusia” entzun dugu museoan, zer esango zenioke?
U.I.- Hori da ikusten dugunean bakarrik zentratzen garelako. Orokorrean, gizartean, oso ohituak gaude azalekoarekin bakarrik geratzen. Artea ez da hori bakarrik, arteak badauka prozesu bat, gogoeta handi bat, ez da bakarrik piezagatik ulertzen, testuinguru osoan ulertu behar da, hausnartuarazi behar dizu. Ez da bakarrik plazer estetikoa, baina artea ulertzeko erramintarik ez dugunez, hor bakarrik geratzen gara. Ez dakigu konposaketaz ezer, kolorearen erabileraz, perspektibaz... Hor daude gai asko teknikoak eta bestalde, aldarrikapen bat. Gauza asko daude koadro baten atzean, ezin gara soilik emaitzarekin gelditu.

“Hori nik ere egin nezake” Alde handia dago artea eta gizartearen artean?
U.I.- Bai, heziketarekin hasten da. Gauza matematikoak ulertzen ditugu, arrazionalki pentsatu... Arteak baditu subjektibitatea eta gai emozionalak, eta horiek hezkuntzaren aldetik ez dira gehiegi lantzen. Heziketari horregatik eman diogu garrantzia ikastaro honetan, hortik abiatu behar da. Heziketa ofiziala eta heziketa artistikoaren arteko desberdintasuna handia da.

Arteaz bizi daiteke?
I.A.- Oso zaila da. Oso jende gutxi bizi da honetaz, kontatuak dira. Zergatik? Merkatua berez zaila delako, konplexua, askotan post mortem izaten da. Azkenean posible da gauzak saltzea, baina oso zaila da, gauza elitista izan daiteke momentu batean.

Zein da Euskal Herriko artearen egoera?
I.A.- Lana erakusteko leku gutxi daude, hori aldarrikatzen dugu. Guggenheim-ek adibidez bere artistak ditu, bere merkatua... Hala ere, Euskal Herri mailan estatuan baino kontzientzia gehiago egon liteke, baina merkatua merkatua da, eta ez bada saltzen, ez dago ezer. Donostian ez dago ezer, Bilbon zertxobait gehiago, baina orokorrean sektorea gaizki dago.

Eli Moreno:

ueublog — Thu, 22 Jul 2010 10:58:48 +0200

Hezkuntzan emozioak bigarren maila batera baztertu izan dira betidanik. Ez dira haurrak emozionalki hezten, are gehiago, emozioak ezkutatzen irakasten zaie, zerbait kaltegarria balitz bezala. Emozioak lantzea, ordea, norbere burua, eta ondorioz, besteak ulertzeko bidea da, eta horrexegatik da hain garrantzitsua haurrak horretan trebatzea. Horixe landu dute, Eli Moreno psikologoarekin UEUko udako ikastaroen baitan antolatutako ‘Heziketa emozionala: berdinen arteko harremanak hobetuz’ ikastaroan.

Emozioak landu egin behar dira, ezagutu eta kontrolatu. Gure gizartea ez dago emozioak lantzera ohituta, izan ere, emozioak ezkutatzen irakatsi baitigute. Emozioak ezkutatzeak indartsuago bilakatuko bagintu bezala. Eli Moreno psikologoak, ordea, guztiz kontrakoa gertatzen dela dio, indartzen gaituena gure emozioak ezagutzea dela.

Horixe da heziketa emozionalaren funtsa, adimen emozionala lantzea. Eta adimen emozionalaren baitan, emozioez gain, beste hainbat osagai ere lantzen dira. Trebezia sozialek ere lotura estua dute adimen emozionalarekin. Komunikatzeko gaitasuna, enpatia sortzekoa edota gatazkak ebazteko gaitasuna ere landu daitezke, eta gizartean integratzeko bidea errazten dute.

Egun, hezkuntza dekretuak heziketa emozionala lantzearen inguruko argibideak biltzen baditu ere, errealitatean urrun gaude helburuetatik. Morenoren aburuz, lehentasun kontua da: “Maila akademiko ona lortzeari lehentasuna ematen zaio, eta materia asko dagoenez, ez dago denborarik emozioak lantzeko”.

Era berean, hezitzaileak kasu askotan horretarako prestatuta ez daudela uste du. “Kasu askotan aholkularitza bat edo talde eragile bat beharko litzateke, emozioak lantzeko bidean hezitzaileak gidatzeko”. Izan ere, emozioen lanketan trebatuta ez dauden irakasleak nekez irakatsi ahalko diete ikasleei emozioak lantzen.

Emozioak ulertuz
Emozioak ezkutatu beharreko zerbait direla irakatsi izan zaie haurrei urteetan zehar. Baina gure emozioak ulertzea gure burua ulertzeko bidea dela argitu digu Morenok. Eta gure burua ulertzetik helduko garela gainontzekoak ulertzera, eta ondorioz, onartzera. Funtsean, heziketa emozionalak gizabanakoen arteko harremanak hobetzera garamatza.

Erdi Aroan ainguratuta

ueublog — Wed, 21 Jul 2010 13:41:19 +0200

Hutsune akademiko bati erantzuna eman asmoz aritu dira egunotan UEUko Udako Ikastaroen baitan antolatu duten ‘Modernitatearen auziaz: aro modernoaren proiektu filosofikoen giltzarriaz’. Unibertsitatean apenas jorratzen den Modernitatearen gaiari eutsi nahi izan diote, Andoni Olariagak eta Jon Jimenezek gidatu duten ikastaroan, aro hartan, egungo arazoen sustraia topatu dezakegulako.

Postmodernotzat jotzen da egungo aroa baina Olariaga eta Jimenez ez daude baieztapen horrekin ados. Modernitatea gainditu ordez, atzerapausoak eman direla diote, eta beraz, Erdi Aroan bizi garela esan daitekeela adierazi dute.

Modernitatearen oinarrietako bat da Estatuak gizarte soziala arautzen badu ere, ez duela kontzientzia arautzen. Kontzientzia arautu nahia elizaren ezaugarria da eta modernitateak horrekin apurtu zuela esan ohi da. Modernitateak gizabanakoari esateko edo ez esateko, pentsatzeko edo ez pentsatzeko askatasuna eman zion. Baina, askatasun hori ez da bete. Kondena politikoa jarri du adibidetzat. Estatu espainolak kondena politikoa exijitzen du, eta egite hori ez da kontzientzian esku hartzea baizik, Olariagaren hitzetan.

Filosofia gatazken aurrean
Filosofiak egungo arazoei argia ematen lagundu dezakeela defendatzen du. Izan ere, filosofiak oinarriak arakatzera garamatza, oinarriak berak zalantzan jartzera. Eta hausnarketa horretatik irtenbideak etor daitezkeela sinetsita daude. “Hainbat premisa agerikotzat jotzen dira, hor daude eta horiei buruz ez pentsatzera bideratzen gaituzte”, dio Olariagak. “Demokrazia sistemarik hoberena da”. Premisa hori zabalduta dago gizartean, onartuta dago demokrazia sistemarik hoberena dela, eta ez da ideia hori zalantzan jartzen. Filosofiak, ordea, galerak egitera garamatza. Zergatik da demokrazia sistemarik hoberena?

Horrexegatik, filosofia gizartera zabaldu beharraren beharraz mintzatu dira. Izan ere, filosofo askok beste filosofoentzat hitz egiten dute, gizartetik urruntzen dira. Olariagak dio, errealitatean dagoena onartu eta errealitatean dagoenaz hitz egin beharko lukeela filosofiak definizioz. Gizartera enfokaturik beharko luke egon, eta gauza konkretuak aztertu.

Zehaztapena ere unibertsitatearen beste gabezietako bat da bi filosofo gazte horien aburuz. Autore bakoitzaren etika orokorra ikasi ordez, dilema moral zehatzak nahi dituzte eta horiei erantzuten saiatu. “Pertsona bat torturatuz, pertsona horrek 100 gizabanako hiltzea ekiditea lortuko bagenu, torturatzea zilegi litzateke?”, planteatu du Olariagak. Eta interesgarriena, hain zuzen ere, autore bakoitzak halako premisen aurrean izango lukeen jarrera ezagutzea da.

Esparru akademikoaren hutsune horiei erantzuna ematen saiatu dira, beraz, egunotan eta, besteak beste, Agustin Arrieta, Xabier Insausti, Markos Zapian, Imanol Galfarsoro eta Joseba Gabilondo izan dituzte bidelagun. Eta bide batez, jatorria modernitatean duten arazoen muinera jo ahal izan dute, eta baita horien inguruan eztabaida piztu ere.

Europan ez dago ezer naturala

ueublog — Wed, 21 Jul 2010 13:31:26 +0200

Mikel Lasarte Arangoa nekazaritza ingeniaria da, eta abeltzaintzako teknikaria EHNE sindikatuan. “Lurralde-antolamendua Euskal Herrian: eredu aldaketaren beharra?” UEUko ikastaroaren barruan hitzaldia eman du, zehazki “Nekazaritzaren beharra lurraldearen orekarako” gaiaren inguruan. Berarekin egon gara solasean.

Zein harreman dago nekazaritza eta lurralde antolaketaren artean?
Pentsatu behar dugu, lehenik eta behin, nekazaritza, abeltzaintza eta nekazal jarduera guztiak kontutan hartzen baditugu, lurraldearen %80 kudeatzen dutela, beraz ezer antolatu nahi badugu, nekazaritzak tartean behar du egon. Ezinbestekoa da nekazaritzaren jarduera kontuan hartzea, edozein neurri hartu baino lehenago.

Etorkizuna nola irudikatzen duzu nekazaritza, hirigintza, industrializazioa... bezalako kontzeptuak kontuan hartuz?
Duela bizpahiru urtera arte baziren aditu batzuk merkatuaren eboluzioa nekazaritzan eta nekazaritzaren beraren eboluzioaz aritzen zirenak. Orain, berriz, ez dago ezer esaten duenik. Halako gorabeherak egon dira, eta batez ere azkenaldian behera, behera eta behera, ez dakigula zer gertatuko den. Nire ustez, oraindik badago lan egiteko esparru mordoa. Hiritarren bozak eta bozkak ere garrantzia handia dute, beraiek erabakitzen baitute azkenean nolako nekazaritza izango dugun. Nekazaritzaren funtzio aniztasuna kontuan harturik, horrekin lotura handia duten neurriak hartu beharko lirateke, eta nekazaritza bat lortu horretara bideratua egongo dena. Beste nekazaritza eredua, orain daukaguna, urteetako nekazal politika batek sortua da. Zoritxarrez, edo diru-laguntzak mantentzen dira edo desagertuko da, eta bidea eman beharko dio berriro ere bertako jendea eta inguruarekin lotutako nekazaritza bati.

Pertsonalki, nola egingo zenuke bidea?
Nik, pentsatzen dut ahal izanez gero, zaila den arren, ekoizle eta saltzaile izatea eskatzen baitu, saiatuko nintzatekeela kontsumitzailearekin harreman zuzena izaten. Horrek eskatzen du tamaina eta produkzio izugarriak ez izatea. Zailtasunak asko dira, baina independentzia bat bermatzen dizu zure jardueran.

Zein kontraesan daude egun nekazaritzaren munduan?
Kontraesan pila daude. Bi eredu nagusi ditugu, bata intentsiboa, eta bestea estentsiboa. Intentsiboak kontraesan pila ditu, kutsakorra izan ahal delako, noski, baina beste alde batetik, merke produzitzen du, eta bezeroak merke jan nahi du. Bestetik, badaukagu nekazaritza bat jasangarriagoa dena, inguruarekin lotura daukana eta abar, kalitatezko elikagaiak sortzen dituena, baina badituzte beste arazo batzuk. Otsoaren kasuak ere nahikoa kontraesan ditu. Gai honekin normaltasunez hitz egin beharko litzateke, oso mediatikoa da, baina nekazaritzan kaltegarria da, eta egun ez dugu asmatzen nola izan ahal diren bateragarriak. Basoiloa ere desagertzen ari da, gizakiak sortu zuen beretzako ingurune egoki bat, baina nekazaritzaren birbideratzearekin ingurune hori aldatzen ari da, eta espezie horien galera etorriko da.

Gizakiak guztian du eragina? Ez dago ezer naturala?
Europan ez, Europan ez dago ezer naturala, eta mundu mailan harrituko ninduen. Argi dago, Euskal Herrian gizakiak eragin ez duen lekurik ez dut uste dagoenik. Badaude Nafarroan egun 3 parke integral, 500 bat hektarea baino gutxiago betetzen dituzte, eta hori huskeria bat da Nafarroak gutxi gora behera 1.000.000 hektarea dituela kontuan hartzen badugu. Parke integral hauetan inor eta ezer ezin da sartu, eta helburua da zonalde hauen eboluzio naturala zein izango litzatekeen ikustea. Zer kontsideratzen dugu naturala? Urbasa-Andia naturala da? Parke naturala bezala harturik dago, baina hori ez da naturala, hori gizakiak sortu duen eremu bat da, esparru bat eta paisaia bat. Nekazaritza egongo ez balitz, hori aldatu egingo zen, eboluzionatu eta aldatu, eta ez dakigu gustuko izango genukeen ala ez, baina orain dagoen bezala gustatzen zaigu, eta horrela mantendu nahi badugu, nekazaritzak jarraitu behar du.

Hierarkiak aldatuz

ueublog — Tue, 20 Jul 2010 13:36:14 +0200

Egun hauetan zehar UEUn “Lurralde-antolamendua Euskal Herrian: eredu aldaketaren beharra?” ikastaroa ematen ari dira. Horren baitan, Peio Lozano Zoogeografo eta EHUko irakasleak ”Ingurumena eta lurralde antolamendua Euskal Herrian: Diagnosia eta etorkizuneko erronkak” izeneko hitzaldia eman du, ikastaroa orokorrean koordinatzeaz gain.

Ikastaroaren izenburuak Euskal Herriko lurralde antolamenduan aldaketa bat planteatzen du, eta hitzaldi hauek argi pixka bat egin nahi dute gai honen inguruan. Mugikortasuna, ingurumena, hirigintza, nekazaritza eta abar bezalako gaiak jorratzen dira, eta landu nahi da lurralde antolamendu mailan zer egiten ari den, eta zer egin beharko litzatekeen etorkizunari begira. Peio Lozanoren hitzetan, “Aldaketa sakona behar da, ikusten ditugu etorkizunera begira Euskal Herriak zein erronka izango dituen, eta beste eredu bat kontuan harturik, nola garatu daitezkeen azaldu nahi dugu.”. Aldaketa kontzeptua aipatu du EHUko irakasleak, eta jasangarritasuna kontuan hartzeko zerbait dela gehitu horren ostean. “Kontzienteak izan behar dugu lurraldeak badituela muga batzuk, eta oso ondo kudeatu behar dugu lurralde hori datozen belaunaldiei zerbait uzteko”. Etorkizunerako efizientzian jarrita du esperantza Zoogeografoak, orain dugun kontsumoa gutxitu behar dela azpimarratu du, ditugun lehengaiak agortu baino lehen. “Ekonomia nagusi izan da orain arte, eta hemendik aurrera garrantzia hartuko duena, gizartea, ingurugiroa eta abar dira. Kasu honetan ekonomia pixka bat alde batera utzi behar da, guztiz baztertu gabe noski, eta lurraldea beste modu batera erabili behar dugu”. Hondakinak, mugikortasuna, energia alternatiba, hirigintza eta bestelako gaiak lantzen ari dira ikastaroan, eta Peio Lozanoren ustetan, gai hauetan guztietan asko dugu hobetzeko Euskal Herrian. Bere hitzetan “sektore horiek ondo antolatuz gero, ikus dezakegu lurralde hori hobeto dagoela, guztiei garrantzia eman behar zaie”.

Diagnosia eta etorkizuneko erronkak

“Orain arte lurralde antolamenduaren aldetik azpiegitura erraldoiak soilik landu dira, eta ingurumena eta lurraldea bera oso gaizki tratatu dira. Sistema hierarkiko batean ekonomiak izan du pisu gehien, eta hori aldrebestu behar dugu, hierarkiak aldatu”. Parte hartze prozesu eskasak ditugula iritzi du Lozanok, hala nola paisaia eta korridore ekologikoen garrantzia falta. ”Baloratu behar da paisai batek jasan ditzakeen zenbait gauza, eta horren arabera antolatu lurraldea, ez etekin ekonomikoen arabera”. Argi dago beraz, Zoogeografoaren arabera, sistemak berak aldaketa behar duela, ekonomiari garrantzia kendu eta lurralde eta paisaien mantentzeari eman, beti ere oreka bat bilatuz, luzaroan hemen bizi nahi badugu behintzat.

Maider García de Bikuña: “Plazera berez, ez da txarra”

ueublog — Tue, 20 Jul 2010 13:34:24 +0200

Erotika ezin da ikasi, errezeta magikorik ez baitago. Halaxe kontatu digu Maider García de Bikuña sexologoak. Baina landu ordea, bai. Horixe da, hain zuzen ere, ‘Emakumeen erotika tailerrean’ egiten ahaleginduko direna; emakume bakoitzak bere erotismoa lantzea, intimitatearen eremua lantzea.

-   Zer irakasten duzu emakumezkoen erotika tailerrean?
Emakumeen erotika tailer honetan, batik bat, intimitatearen eremua landu nahi dugu. Emakumearen gorputza, desioak, beharrak, nahiak, feminitate ereduak, eta abar lantzea. Askotan norbaitek jarri digun eredua bizi dugula esan ohi dugu, eta egia da zentzu batean horrela dela, baina era berean, hori aldatzea gure eskuetan dagoen zerbait da. Hemen ez dago errezetarik. Materiala eskaintzen dugu eta bakoitzak nahi eta ahal bezala interpretatu dezala eta hausnartu dezala.

-   Sexualitatea eta erotismoa. Ba al dago ezberdintasunik?
Sexologikoki hitz eginez gero, badira aldeak. Sexologoek sexualitatea hiru eremutan banatzen dugu. Lehena, sexuari berari erreferentzia egiten diona, alegia, emakumezkoak ala gizonezkoak garen. Nola sortzen garen biologikoki eta fisikoki. Gero, bizipenekin lotutako sexualitatea legoke; nola sentitzen garen. Erotismoa honekin lotuta legoke. Hirugarrena, aldiz, amatoria deitzen duguna litzateke; egiten duguna, praktika. Erotismoa gure desioei, fantasiei, nahiei lotuta dago, alegia sentitzen dugun hori, baina ez hainbeste fisikoki, baizik eta, norekiko edo zein gauzekiko dugun zirrara hori. Erotismoa beraz, barruan ditugun grinekin lotuta dago, desioekin.

-   Erotismoaren helburua beti plazera da?
Tira, desioa berez gustagarria zaigun zerbait egiteko nahia izan ohi da, baina ez du zertan plazerarekin lotura izan. Erotismoa zerbait egiteko desioa da, baina desio hori izan liteke norbaitekin zerbait partekatzeko nahia edo esperientzia bat bizitzeko nahia. Ez da beti plazer fisikora mugatzen.

-   Gure gizartean plazera bilatzea plazer hutsa sentitzeagatik gaizki ikusia izan da. Eredu hori aldatzen ari da?
Denetarik dago. Aldaketak ematen ari dira, hori argi dago. Beti plazera txarra izango balitz bezala ikusi izan dugu, eta agian hori da aldatu behar duguna. Plazera berez ez da txarra. Zure eskubideak bestearen eskubideak hasten diren eremuan amaitzen dira, hori kontuan hartuz, plazera berez, positiboa da. Erlijioagatik eta kulturagatik sexua ugalketarako eta familiaren ereduaren baitan ulertu den zerbait da. Hortik at badirudi zentzua galtzen duela. Nik uste dut gure desirekin koherenteak bagara eta besteak errespetatzen baditugu ez dagoela arazorik.

-   Emakumezkoek eta gizonezkoek erotismoa modu ezberdinean bizi dute?
Bai. Biologikoki ezberdinak garen aldetik ezberdin bizi dugu, baina, batik bat, heziketa dela eta, ezberdintasun asko daude. Gizonezkoei irakatsi izan zaie plazeraren bila joaten, batez ere koitoaren bidez. Eta emakumezkoei ez digute erakutsi erotismoa lantzen, ez modu batera, ez bestera. Emakumezkook kasu askotan gizonen eredua hartu dugu eta gure egin dugu. Agian gure desioei egokitutako eredua zein den aztertu beharko genuke. Eta gizonezkoei ere eredu bat inposatu zaie eta mutil asko ez dira beste hainbat alorretan askatzen eredu horren mugekin topo egiten dutelako.

-   Erotismoa ikasi daiteke?
Tira, ez dakit ikasi hitza ote den egokiena, lehen esan bezala errezetarik ez baitago. Baina erotismoa landu daiteke. Tailer honen helburua hain zuzen ere, horixe da; emakume bakoitzak bere burua lantzea eta hortik norbere erotismoa aberastu egingo da. Baina errezetak ez daude.