Arkaitz Zarraga: “Hizkuntza irakasteko moduak ere erabat baldintzatzen du gaitasun komunikatiboa”

UEUk eta Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuak elkarlanean “Ahozkotasuna hizkuntza geletan: entzumena, mintzamena eta ahozko elkarreragina lantzen” izeneko ikastaroa antolatu dute. Arkaitz Zarraga irakaslearekin egon gara ikastaroa hasi aurretik.

IKUSI BIDEOA

Arkaitz Zarraga txikia

 

 

 

 

Ahozkotasunean hutsune handia dugu. Jendaurrean hitz egiteko gai den jende gutxi dago. 
Bai, egia esan hor badugu hutsune bat. Baina ez da soilik jendaurrean hitz egitean antzematen, solasaldi arruntetan ere gertatzen da sarri. Lagunarteko egoeretan, euskaldun askok gaitasun handiagoa du alboko erdaretan. Horrek erabileran eragin zuzena du, noski, baina baita hizkuntzarekiko pertzepzioan ere. Alde batetik horretan zerikusi handia du erdarekiko dugun esposizio zabalak eta euskararekiko urriak (telebistan, irratietan, sareetan…). Beste aldetik, hizkuntza irakasteko moduak ere erabat baldintzatzen du gaitasun komunikatiboa: idatzizkoan ardaztutako metodologiak erabiliz gero, ezin dugu pentsatu ikasleak ahozko interakzioan trebeak izango direnik.

Eta hezkuntzan, behar lukeen lekua al du ahozkotasunak ikasgeletan?
 Orain arte ez du izan. Tradizio pedagogikoak eta hizkuntzaren ikuspegiak idatzizkoan oinarrituta egon dira. Hizkuntzalaritzak hizkuntzari sistema linguistikoa den aldetik begiratu dio, hau da, lexikoari, morfologiari, sintaxiari… Esan daiteke, gainera, nagusiki aldaera estandarrean jarri dela fokua. Hizkuntzari berari eman zaio garrantzia eta ez erabilerari. Gainera, orain arte ahozkoa iheskorra izan da. Idatzizkoaren gainean lan egiteak aurrera eta atzera ibiltzeko aukera ematen digu, azpimarratzeko, zuzentzen erraza da… Ahozkoa, ordea iheskorra da, haizeak eramaten du. Baina gaur egun, baditugu ahozkoa gorde eta manipulatzeko tresnak. Horiek baliatu behar ditugu hizkuntzak irakasteko modua iraultzeko.

Nondik hasi behar da egoerari buelta emateko?
 Hasteko, hizkuntzari beste modu batean begiratu behar diogu. Hiztunen ahotan aztertu behar dugu, betiere helburu komunikatibo jakinak betetzera begira eta testuingurua kontuan hartuta. Horrek gure programazioetan oinarrizko unitatea ekintza komunikatiboak izatea ekarri behar du, ez eduki linguistikoak. Ekintza horiek idatzizkoak zein ahozkoak izan beharko dira, baina, orain arte ez bezala, lehentasuna ahozkoek hartu beharko dute.

Zer da zehatz-mehatz ikastaroan landuko dena?
 Hasteko, gaitasun komunikatiboa zer den ondo aztertuko dugu, horretarako egun ditugun neurgailuak erabilita, eta horien arabera programatzen trebatzea bilatuko dugu. Beste alde betetik, ahozkoak dituen ezaugarriei begiratuko diegu, idatzizkoak ez bezalako legeak baitauzka. Ondoren, ikas-irakas prozesuko urrats didaktikoak sekuentziatzen ikasiko dugu. Azkenik, ikasleei gaitasuna eskuratzeko prozesuan laguntzeko ariketen tipologia aztertuko dugu.

Zein helbururekin? Zer da ikastaroarekin lortu nahi zenukeena?
Hizkuntzen irakaskuntzan (eta bereziki euskararen irakaskuntzan) ari direnei ikuspegi komunikatiboa eta ahozko hizkera lantzeko tresnak ematea da helburua. Argi dago irakasleek badutela ahozkoa lantzeko gogoa, baina, askotan, urteetan jasotako eta erabilitako metodoetatik irtetea ez da erraza izaten, eta ez dute baliabide didaktiko egokirik aurkitzen. Pentsaera okerra dago hedatuta: hitz egiten hitz eginez ikasten da. Idatzizkoan bezala, trebatu egin behar ditugu ikasleak, edo, hobeto esanda, treba daitezen bide egokia proposatu. Ikuspegi hori zabaltzea da ikastaro honetako helburu nagusia.

Iñigo Retolaza Eguren: “Aurreiritzi, epaiketa eta baieztapen gutxiago eta galdera gehiago behar dira”

Iruñeko Udako Ikastaroen barruan “Euskara eta etorkinak. Nola lagun dezake euskarak bizikidetza hobetzen?” izeneko ikastaroa antolatu du UEUk Topagunearekin elkarlanean. Gaur izan dute bigarren eguna eta Iñigo Retolaza Eguren (Eibar, 1968) da arduraduna. Parte hartze, Boterea eta Eraldaketa Sozialean maisua (University of Sussex, Ingalaterra), Topaguneko kolaboratzailea (Zubideiak ekimenean) eta nazioarteko aholkularia/dinamizatzailea eraldaketa sozialean, gatazka politiko eta sozialetako jokalari anitzen arteko elkarrizketetan, erakunde publiko eta herritarren arteko zubigintza sustatzeko prozesuetan, aniztasunaren kudeaketan zein kultura-arteko elkarrizketetan.

IñigoRetolaza

Aniztasun soziokultural eta linguistikoa gero eta nabariagoa da. Galdera asko sortzen dituen egoera da. 
Bai. Eta aniztasuna non? Barne aniztasuna, norbanakoak daukana barruan, marjinatu egiten duguna. Alde hegemonikoa bakarrik agertzen da. Eta beste aniztasun horiek baztertzen ditugu. Euskararen barruan dagoen barne aniztasuna ere bai. Ikusi dugu batzuetan ez garela gai euskara bertan dagoen aniztasun hori “ondo” kudeatzeko, era sortzaile, eraikitzaile baten. Beharbada guk ere badaukagulako hor laborategi sozial bat. Guk ere gure barne aniztasuna hobeto kudeatzen ikasten badugu, beharbada besteekin daukagun aniztasun harremanak hobeto kudeatu ditzakegu. Hori zeharo garbi gelditu da. Eta hor atera den metatrebetasun bat, jarrera bat edo era bat, malgutasunarena izan da. Aniztasunarekin eta etorkinekin lan egiteak sormen handia eskatzen du.

Zein eratako esperientzia izan da orain arte izan duzuena?
 Taldea era batera anitza da. Ez daude etorkinak, hori beti zaila da. Deialdiak askoz ere sakonagoak izan behar dira eurak erakartzeko. Baina era batean badago aniztasuna. Udaleko euskara teknikariak, aniztasun teknikariak, Euskarabideko lagun bat daukagu, Seaskako lagun bat ere badago. Herrigintzan dabiltzan batzuk ere bai. Talde txikia izan da ere sekulako aniztasuna daukagu. Esperientzia guzti horiek eta erabiltzen ari garen metodologia laguntzen ari dira esperientzia horiek elkar banatzen eta azaleratzen. Interesgarria izaten ari da.

Galdera zuk bota duzu eta nik zuri botako dizut. Nola lagun dezake euskarak bizikidetza hobetzen, etorkinen kasuan? 
Hizkuntzan oinarritzen gara asko, baina beharbada hizkuntza baino lehenago eta euskara ikasi baino lehenago, gehien bat harremanen bitartez. Harremanak askoz gehiago landu behar ditugu. Euskarak ematen digu bide bat. Izan ere, euskaraz harremana har eta eman da. Hor dago dena. Nola erabiltzen ari garen euskara. Zer ematen ari gara eta zer hartzen ari gara. Nola hobetu? Ba egunerokotasunetik. Auzoetan. Harreman fisikoak landuz. Euskararekiko aurreiritziak landuz. Aurreiritzi asko daude. Gatazkarekin lotura handia du. Denek sartu dute eskua hor. Hori ere agertu da ikastaroan. Gatazkaren eragina euskararekiko oro har.

Eta alderantziz ere badira estereotipoak.
Estereotipo itsaso batean murgilduta gaude. Alde batetik eta bestetik. Gaur goizean agertu da ikastaroan, “aurreiritziekin bukatu behar dugu”. Nire ustez lehenengo besarkatu egin beharko ditugu aurreiritziak eta azaleratu, “Hau da nire sinesmen sistema”. Eraldaketarako lehenengo pausoa da nik neuk neure ispilura begiratzea. Zein da nire sinesmen sistema? Nola erreproduzitzen dut hor kanpoan landatu nahi dudana.

Hori hori guztia lantzeko zein eratako metodologiak erabili dituzue?
Etorkinekin lan egiteko, euskara dela medio, askoz sortzaileagoak izan behar dugula konturatu gara. Eta askoz malguagoak ere bai. Euskararekin eta bizitzako beste arloetan. Nola lortu malgutasun hori eta nola bilakatu, garatu sormen hori? Metodologia berriak erabilita eta deseroso egonda. Gure barnean ere bai. Deserosotasun hori ondo dator. Laborategi metodologia bat erabiltzen ari gara. Laborategi sozial horretan gizarte osoa dago eta batzuetan jendea deseroso egoten da eta beste batzuetan oso intentsoa den esperientzia izaten ari da. Eta hori babestuta dago eta azaleratuta. Nik esaten dudana da, deseroso bazaude egon zaitez pixka batean hor, hor da orain egon behar duzun lekua. Orain prototipoak sortzen ari gara, baita objektu plastikoak ere bai, egunerokotasunean erabiltzen diren elementuak eta objektuak erabiltzen ari gara, arte plastikoetatik datozenak. Konstelazioak ere landu ditugu, bisualizazioak ere bai. Baita euren arteko elkar ikasketa ere. Coaching saioak. Aholkularitza express saioak. Hor dagoen esperientzia gorputz hori mugitzeko. Mahai gabe, aulkiekin. Neurri batean espazioari beste esanahi bat ematen. Testuinguru “akademiko” batean gaude, baina ikasteko eta desikasteko beste era batzuk erabili ditzakegu. Akademikoak ez direnak. Gorputza ere erabiltzen ari gara. Hor barruan dagoena azaleratzeko. Normalean oso kognitiboak izaten dira ikasketa prozesuak eta gorputza ontzi bat bezala erabiltzen dugu. Eta gu ere gorputza gara. Body learning erabiltzen ari gara.

Zer lortu nahi zenuen edo zer lortu nahi duzu ikastaro honekin? Zein da helburua?
Bi helburu daude. Itzalean dagoen helburu bat, orain azaleratuko dudana, bakoitzak bere burua ikustea da. Bakoitzak bere barne hausnarketa egitea. Ni non kokatzen naiz. Teoria U ere erabili dugu metodologia bezala. Metamodelo bat, eraldaketa metamodelo bat. Galdera batzuek egituratu dute prozesu osoa. Lehenengo galdera ni non nago. Euskara eta etorkinen testuinguru honetan. Bigarren galdera gu non gaude. Euskara eta etorkinen sistema hori konstelazio baten bitartez hausnartu dugu. Hirugarren galdera zertaz konturatu naiz. Laugarren galdera zein oztopo ditut. Eta bosgarrena zer egin dezaket edo zer egin dezakegu. Parte hori, zein oztopo ditut eta zer egin dezaket edo zer egin dezakegu, prototipoen bitartez lantzen ari gara.

Eta bigarren helburua… Lehenengo egunean hausnarketa orokor bat izan dugu. Nola dagoen sistema hau, zer dago hor, zeintzuk dira titular handiak… Eta gaur eurak beraien kasuak ekarri dituzte, euren lan arlotik. Kasu horiek ikusten hasi gara, prototipoaren lehenengo fasean gaude, eta nahi duguna da eurak hemendik ekintza proposamen bat, protodiseinu bat ateratzea. Eta hurrengo hiru pausuak zeintzuk izan daitezkeen ere bai.

Zenbat etxeko lan dugu euskaldunok?
Gure etxeko lanena oso konplexua da. Nik gatazkarekin lotzen dut hau. Gatazkak eragina izan du euskararengan, baina baita hiritar guztiengan. Tinkotasun hori. Zurea edo nirea. Hau edo bestea. Lehenengo etxeko lana da printzipio horretatik osagarritasun printzipiora pasatzea. Hau, eta bestea ere bai. Hori aniztasuna eta konplexutasuna kudeatzeko askoz hobea da. Malgutasuna behar da. Gure artean barne aniztasun hori hobeto lantzea. Aurreiritzi, epaiketa eta baieztapen gutxiago eta galdera gehiago behar dira. Erronka berriak dira eta, beraz, galderek berriak izan behar dute. Elkarrizketa askoz gehiago sustatu behar da. Anitzen arteko eta jokalari ezberdinen arteko elkarrizketarako fisikoki guneak sortu. Deabruak uxatzeko. Eta guk gure burua eguneratzeko herri bezala. Gure gizartearen zati bat biktimismoan dago oraindik. Nik uste dut aurrera jo behar dugula. Era sortzaileago baten eta askoz ere eraikitzaileago baten. Ispilu bat izango dugu, denbora guztian atzean zer dagoen ikusteko, baina aurrera jo behar dugu. Hor daukagun motxila hori askatu. Konplexu barik. Beste etxeko lan zehatz bat, zure auzoko etorkinekin beste harreman bat hastea. Oso erreza eta oso zaila da. Ez diogu zertan itxaron behar politika publiko bati, holako ikastaro bati, norbaitek zerbait egiteari… Adibidez, dendan dagoen pakistandarrari bere bizitzaz galdetu. Horrekin sekulakoa egin dugu. Oso erreza da, baina oso zaila da. Gure mugak gainditu behar ditugu.

Itziar Alkorta eta Roldan Jimeno: “Zein da familia zuzenbideak euskal gizarteari eman behar dion erantzuna? Hori da gure kezka”

UEUren 45. Udako Ikastaroen barruan “Egitatezko bikoteak eta umeen zaintza euskal Zuzenbide Zibilean” izeneko ikastaroa izango da gaur Iruñean. Iazko Udako Ikastaroetan hasitako Euskal Zuzenbide Zibilaren gaineko azterketa konparatuari segida ematera dator gaurkoa. Roldan Jimeno Historian doktorea eta Zuzenbidearen Historian irakaslea (NUP) eta Itziar Alkorta Zuzenbide Zibileko irakasle titularra (UPV/EHU) dira ikastaroko arduradunak.

Itziar Alkorta eta Roldan Jimeno txikia

Itziar Alkorta eta Roman Jimeno, ikastaroaren arduradunak.

EAEko eta Nafarroako familia zuzenbideko legeen edukiak aztertu eta alderatuko dituzue. Gaia bera izan arren, aukera desberdinak eskaintzen dituzte batak eta besteak.
 Kontuan izan behar dugu sustrai historiko berak izan arren, Nafarroako eta EAEko zuzenbide pribatuak –alegia, familia, oinordetza, jabetza eta horrelakoak arautzen dituzten legeak eta ohiturak- bakoitzak bere ibilbide propioa hartu zutela aspaldi. Nafarroak, Erreinu zen neurrian, bere egitura juridiko guztiak zituen, eta baita, zuzenbide pribatu oso bat ere. EAEn, Bizkaiko foru idatzia zegoen, mugatuagoa izan arren, oso aberatsa eta modernoa zena, eta gainerako lurraldeetan ohiturazko zuzenbidea. XIX. mendetik aurrera, Kode Zibila egin zenetik, zuzenbide horiek baztertzera jo izan du Estatuak, harik eta 1978ko Espainiako Konstituzioarekin Erkidego biei bere erakunde pribatuak eguneratzeko aukera eman zien arte. Aukera horretaz baliatu izan da Eusko Legebiltzarra EAE osorako oinordetza eta familia zuzenbiderako arau berriak ezartzeko, egungo gizarteari egokituak, esaterako, oinordetza askatasuna edo eta gurasoen banantzea gertatzen denean, umeen zaintza partekatua… Aldiz Nafarroan, Frankoren garaiko lege batek arautzen du oraindik orain familia zuzenbidea. Zaharkiturik eta egungo gizarteak dituen beharretatik oso urruti dagoen Konpilazio bat ez da egokia nafarrei beren bizimodu arrunteko hainbat gaietan erantzuna emateko.

Partekatutako zaintzaz, krisiak familian izan duen eraginaz, babesik gabeko haurrez…. Puri-purian dauden gaiak landuko dituzue. 
Hain zuzen ere, hori da gure kezka, familia arazoak aztertzea eta euskal gizarte moderno eta ireki batek behar dituen erantzunak nondik norakoak izan behar diren hausnarketa egitea. Egitatezko bikoteen arauketa, banandu ondorengo umeen zaintza, familia bizi den etxea nori esleitu, eta abar… Interes handiko gaiak dira, eta gure kezka da Nafarroako eta EAEko gizarteek araudia oso desberdinak dituztela gai horiek konpontzeko. Aurreratuagoak EAEn, Nafarroan baino.

Errealitatean dauden beharrak ere aztertuko dituzue eta zein arloetan egiten duten legeek huts
. Bai, hori da asmoa. Familietan dauden beharrak aztertu eta horiei zein erantzun ematen ari garen ikusi lehenik, eta ondoren, legeek nondik nora joan beharko luketen aztertzea.

Gaia bere osotasunean jorratu nahi duzue, ez bakarrik ikuspegi juridikotik
. Gaiari ikuspegi integral batetik heltzea da gure helburua. Batetik, abokatuak, unibertsitateko irakasleak, soziologoak, historiagileak, eta abar, bildu nahi izan ditugu, gaiaren ikuspegi zabal bat emateko. Eta bestetik, Nafarroako eta EAEko espezialistak, ikuspegi desberdinak alderatzeko. Zein da familia zuzenbideak euskal gizarteari eman behar dion erantzuna? Hori da gure kezka.

Iazko Udako Ikastaroetan abiatutako Euskal Zuzenbide Zibilaren gaineko azterketa konparatuaren jarraipena da aurtengoa. 
Elkarri bizkar emanda arautu izan ditugu zuzenbide pribatuko erakundeak Nafarroan eta EAEn. Aldiz, erro beretik datozen erakundeak partekatzen ditugu, eta hori baino garrantzitsuago dena: EAEko eta Nafarroako gizarteak familia zuzenbidean behar oso antzekoak dituzte. Zergatik ez elkarri begira jarri eta bakoitzak egiten duena kontuan hartu? Zentzurik badu arauak egiteko orduan elkarren arteko “dibortzioak”?

Zer lortu nahi duzue ikastaro honekin? 
Une honetan, Nafarroako Konpilazioa eguneratzeko ponentzia bat antolatu da Nafarroako Parlamentuan, eta agian, lagungarri izan daitezke hemen landutakoak legetasmoa bideratzeko.

Mikel Lizaso eta Joseba Beramendi: “Gure pentsatzeko mekanismoetan irudiak berebiziko garrantzia du”

UEU eta Nafarroako Gobernuko Hezkuntza departamenduaren elkarlanari esker “Visual Thinking hezkuntzan: ikasten ikasteko tresna” ikastaroa izango da gaur eta bihar Iruñeko Nafarroako Administrazio Publikoaren Institutuan (NAPI). Joseba Beramendi Nazabal marrazkilari eta diseinatzailearen, eta Mikel Lizaso Odriozola kazetari eta Bigarren Hezkuntzako irakaslearen eskutik Visual thinking teknikak hezkuntzan erabiltzeko modu desberdinak landuko dituzte. Beti ere praktika bidez.

Mikel eta Joseba Visual thinking txikia

Mikel Lizaso eta Joseba Beramendi, ikastaroko arduradunak.

Hasteko, aspaldion asko entzuten bada ere, zer da zehatz mehatz Visual Thinking?
Horrenbeste gauza izan daitezke, ia-ia egunaren arabera, oso zaila da definitzen. Esan daiteke, informazioa kudeatzeko, prozesatzeko, memorizatzeko eta abar erabiltzen dugun teknikak direla, irudiaren indarrean oinarrituak. Gure irudizko memoria eta gaitasunak lantzen laguntzen digu eta informazio tratatzeko erabiltzen ditugun beste osagai batzuekin konbinatzen da; esate baterako testu motak, tamainak, koloreak…

Baina marrazteari ez al diogu orokorrean beldurra? Zergatik beldur hori?
Gure kultura eta hezkuntza sistemak hitzarekin, hizkiekin, memorizazioarekin eta antzekoekin zerikusi handia dutelako, baina gure buruek ez; gure pentsatzeko mekanismoetan irudiak berebiziko garrantzia du: esate baterako gauzez akordatzeko, ideien artean harremanak egiteko edo ideia sinple zein abstraktuak adierazteko. Sinetsita gaude, eta iruditzen zaigu sinesmen hori askoz ere zabalduagoa dela, “nik marrazten ez dakit” mantra gainditzea posible duela edonork eta irudiak erabiltzeko ikara horri buelta ematen saiatuko gara, gure txikitasunean noski, ikastaroan zehar.

Sormenak ez al du leku gutxiegi hezkuntzan?
Badirudi baietz eta gure ikasleek izan dezaketen apur hori itzaltzen saiatzen gara, kontrolaren eta homogeneitasunaren izenean. Jakina, Visual Thinking teknikak ez dira bere horretan sormen eza horri buruzko antidoto bakar eta erabatekoa, baina ikasleei eta irakasleei informazioa tratatzeko eta adierazteko bide berriak irekitzen dizkio eta marrazketarekin, grafiekin etabar askoz ere harreman naturalagoa sustatzea lortzen du.

Esan beharrekoa marrazki bidez, mapa mentalen bidez laburtzeak aurrez lanketa handia dakar hala ere. Azken batean ondo ulertzen duzun hori bakarrik irudikatu baitezakezu.
Hala da. Horrek ulermen eta sintesi esfortzua ekartzen du eta hasiera batean nekeza izan daiteke, baina prozesu horretan bertan ikasleak eta irakasleak, ia konturatu gabe, lantzen ari diren gaien ikasketa prozesua abian jarria daukate. Analisia, ikerkuntza eta aurkezteko gaitasuna txertatzen dira, sorkuntza prozesuaren lehen unetik hasita.

Zertan laguntzen digute mapa mentalek?
Mapa mentalek aurreko galderan aipatzen duzun prozesu konplikatu hori sinpletzen eta ordenatzen laguntzen digute. Esango genuke testuaren laburpen edo eskema zurrunaren eta errepresentazio bisualaren erdibidea dela.

Zer da zehatz-mehatz ikastaroan landuko duzuena? Zein helbururekin?
Ikastaroan batez ere modu praktikoan visual thinking teknikak hezkuntzan erabiltzeko modu desberdinak landuko ditugu. Euskarri mota desberdinak izango ditugu (dibulgazio artikuluak, geletako apunteak, bertsoa…), informazio hori adierazteko bide desberdinak landuko dira (eskemak, tresna digitalak, analogikoak…), landutako informazioa nola asimilatu den jakiteko tresnatxoak proposatuko ditugu (quizziz esate baterako) eta hori guztia adierazteko (marrazkiak, grafia motak etab) teknika errazak lantzen saiatuko gara.

IKUSI BIDEOA

Aintzane Usandizaga eta Garazi Ansa: “Sorkuntza garaikideak ez du zentzurik gizartearen egunerokotasunetik isolatzen badugu”

UEUren 45. Udako Ikastaroen barruan, Arrakala. Sorkuntza garaikidearen bitartekaritza, hedapena eta eginkizunak izeneko ikastaroa izango da Eusko Ikaskuntzarekin elkarlanean. Eibarren izango da, uztailaren 11an. Doan izango da, baina izena ematea beharrezkoa da. Aintzane Usandizaga Lopez eta Garazi Ansa Arbelaitz dira ikastaroko arduradunak. garazi AnsaTxikia

Sormen garaikidearen eta herritarren artean urruntasuna bistaratzen dela diozue. Zertan nabari da urruntasun hori?
Egun gizarteak, orokorrean, sormen garaikidearekiko duen gutxiespen eta ia gaitzespen jarreretan antzematen dugu gehienbat urruntasun egoera hau. Eta egun diogu, deskonexio hau ez delako historikoki egoera iraunkor bat izan. Ez dugu atzera asko jo beharrik, geure testuinguruan bertan, artearen eta gizartearen artean egondako lotura estuak gogoratzeko. Esaterako 70ko hamarkadan, Nestor Basterretxea bezalako figurei esker, gizarte mugimenduak eta artea guztiz bat eginik egon ziren. Gaur, ordea, halako egoera bat imajinatzea ere kosta egiten da. Sorkuntza garaikidea, gure egunerokotasunetik kanpo, paraleloki ematen dela dirudi. Gizarte talde mugatu eta jakin batek produzitutakoan bilakatu dela, beste talde txiki zehatz bati zuzendua. Honela, talde horietakoren baten partaide ez direnek sorkuntza garaikidea, eremu itxitzat jotzen dute; beraiekin zer ikusirik ez duten espazio edo guneak direla sentituz.

Baina irudi orokortu honek ez du zer ikusirik arte garaikidearen inguruan lan egiten duen gehiengoarekin, ez artisten egoera prekarioarekin ez eta ekimenak antolatzen dituztenen asmoekin ere. Arteak, sorkuntza garaikideak ez du zentzurik gizartearen egunerokotasunetik isolatzen badugu.

Zeintzuk dira horren atzean dauden arrazoiak?
Arrazoiak asko izan daitezke, eta ezberdinak. Hain zuzen ere, ikastaro honen helburuetako bat hauek identifikatzean datza. Dena den, gure ustez badira zenbait harreman hau nabarmenki artesitzerakoan, arrakalatzerakoan, erabakigarriak izan direnak.

Batetik arte garaikidearen inguruan proiektatzen den irudia. Alegia, elitista eta merkatu ekonomikoari, salerosketa legeei lotua egotearena, baita berri sentsazionalistei ere, zenbaitetan. Hau ordea, izebergaren punta besterik ez da, guztia kontuan hartuz gero eremurik txikiena, baina zoritxarrez begien bistan dagoen bakarra. Honen aurrean, gainera, sarri erakunde eta instituzio politikoek ere ez dute gehiegi laguntzen. Sormen garaikidearen inguruko jarduerak kuantitatiboki baloratzen dituzte gehiegitan -ikusle kopurua, diru sarrerak…-, kalitatea eta aspektu kualitatiboak kontuan hartu gabe. Izan ere, bilatzen dena ikusgarritasuna eta monumentaltasuna izaten baita askotan, kalitate eskas eta kostu ikaragarriko ekintzak lehenetsiz. Honelako gertakariek, bi ondorio zuzen dituzte: elitismo ekonomikoaren mitoa zabaltzea, eta gizartea sumintzea.

Bestetik, gizarte kapitalista baten parte garenez, artearen aurrean dugun jarrera, kontsumo bizkorrekoa izan ohi da. Hau da, eskaintzen zaiguna behatzen dugu, segundo batez, begirada bakarrez, eta lehenengo inpresioan gustatzen ez bazaigu, baztertu egiten dugu. Artea entretenimendu atsegin, azkar eta “polit” gisa ulertzen dugulako gertatzen da hau; ez gaudelako prest ezeroso ipiniko gaituena, konplexua dena, prozesatzea behar duena jasotzeko.

Ikastaroan batez ere hiru eremu landuko dituzue. Zeintzuk dira eremu horiek? Zergatik horiek?
Hain zuzen ere, urrunketa sortzen duten arrazoi ezberdinen inguruan gogoeta egiten genbiltzala erabaki genuen ikastaroa hiru eremu nagusitan lantzea, eremu bakoitza arrazoi baten inguruan garatuz: hezkuntza, hedapena eta artearen eginkizunak .

Aipaturiko hauek artearekiko dugun pertzepzioa zein harremana eraldatzen hasteko eremu gakoak direlakoan gaude. Aurretik aipaturiko jarreran aldaketak emango badira, eta ez soilik modu azalekoan, harreman honen egitura bera baldintzatu, kuestionatu beharra dago; gabeziak topatu eta hauen aurreko konponbide posibleen inguruan eztabaidatu. Eta honen oinarrian egon behar luke arte-hezkuntzaren inguruan ditugun perspektiba eta gabeziak landu eta hobetzea, artearekiko harreman natural eta kritiko bat garatuko bada; baita arte zein kultura garaikidearen inguruan egiten den hedapen mota eta bideen eta hauen eraginkortasuna; eta, azkenik arteak gizartean izan ditzakeen eta dituen funtzio eta eginkizunen inguruko gogoeta plazaratzea ere bai. 

Hizlariak ere hainbat arlotakoak izango dira. Elkarlanari eman diozue garrantzia
Bai. Honen arrazoiak batez ere bi izan dira. Batetik, sorkuntza garaikideaz hitz egiten denean, badirudi arte plastiko edo bisualen inguruan soilik ari garela, eta ikuspuntu mugatu eta isolatzaile honekin apurtzea zen gure helburuetariko bat. Alegia, sorkuntza garaikidea ez dela erraz klasifikatu daitekeen jardun batzuk soilik biltzen dituen eremua; transbertsala eta anitza dela, bai arte adierazpen ezberdinen baitan bai eta beste jakintza alorrekiko harremanean ere; eta lengoaia anitzen presentzia bermatzea ezinbestekoa iruditu zaigu honetarako.

Bestetik, eta jakintzen izaera transbertsalari loturik, argi dugu artera oso modu eta ikuspuntu ezberdinetatik hurbildu daitekeela. Hori dela eta, proposatu ditugun hiru eremu horietan, begirada, modu, metodologia, asmo… anitzak bildu nahi izan ditugu; sorkuntzak eskaini ditzakeen aukera zabalak aurkezteko asmoarekin, baina baita ikastaroan zehar sor daitezkeen eztabaida, elkarrizketa, hausnarketak, ideia-trukaketak ere aberasgarriagoak izan daitezen.

Zer lortu nahiko zenukete ikastaro honekin?
Arte garaikidea eta gizartea bereizten dituen arrakala horren arrazoiak identifikatzea litzateke helburu nagusia; eta hori eginik, berriz ere, bien arteko harremana bermatzeko jorratu beharreko pausuen inguruko hausnarketa eta elkarrizketak bideratzea. Horretarako, guretzat guztiz garrantzitsua litzateke interes eta inguru ezberdinetako jendea hurreratzea eta biltzea, guztion artean elkarrizketa kritikoak sortzeko; ez baitago modu edo ikuspuntu bakar bat halako jakintza eta kontzeptuak barneratzeko, ezta hauen inguruan eztabaidatzeko ere.

Irakasleentzat homologatutako ikastaroak, 45.Udako Ikastaroetan

Hona  45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Euskal Autonomia Erkidegoko unibertsitateaz kanpoko irakasleentzako prestakuntza-ikastaroak homologatzeko prozeduran onartutako ikastaroak:

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Udako Ikastaroetako jardunaldiak

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne antolatu ditugun jardunaldien eskaintza.

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Baionako Udako Ikastaroak uztailaren 4tik 6ra

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Baionako ikastaroen eskaintza.

Ikastaroak uztailaren 4tik 6ra bitartean egingo dira:

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Eibarko Udako Ikastaroak

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Eibarko ikastaroen eskaintza.

Ikastaroak ekainaren 26tik uztailaren 13ra bitartean egingo dira:

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Iruñeko Udako Ikastaroak, ekainaren 26tik 28ra

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Iruñeko ikastaroen eskaintza.

Ikastaroak ekainaren 26tik 28ra bitartean egingo dira:

Nafarroako Gobernuaren Hezkuntza Departamentuarekin elkarlanean antolatutako ikastaroak:

HITZALDI IREKIAK: Karrikiri Elkartean

  • Ekainak 26 – 19:30 – ”Bullying, drama bai, aukera ere bai.” – Hizlaria: Gotzon Carcar, coach pertsonala.
  • Ekainak 27 – 19:30 – ‘‘Haur (tran)sexualitatea ulertzeko gakoak.” – Hizlaria: Iñaki Goñi, irakaslea eta sexologoa.

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak