Aintzane Usandizaga eta Garazi Ansa: “Sorkuntza garaikideak ez du zentzurik gizartearen egunerokotasunetik isolatzen badugu”

UEUren 45. Udako Ikastaroen barruan, Arrakala. Sorkuntza garaikidearen bitartekaritza, hedapena eta eginkizunak izeneko ikastaroa izango da Eusko Ikaskuntzarekin elkarlanean. Eibarren izango da, uztailaren 11an. Doan izango da, baina izena ematea beharrezkoa da. Aintzane Usandizaga Lopez eta Garazi Ansa Arbelaitz dira ikastaroko arduradunak. garazi AnsaTxikia

Sormen garaikidearen eta herritarren artean urruntasuna bistaratzen dela diozue. Zertan nabari da urruntasun hori?
Egun gizarteak, orokorrean, sormen garaikidearekiko duen gutxiespen eta ia gaitzespen jarreretan antzematen dugu gehienbat urruntasun egoera hau. Eta egun diogu, deskonexio hau ez delako historikoki egoera iraunkor bat izan. Ez dugu atzera asko jo beharrik, geure testuinguruan bertan, artearen eta gizartearen artean egondako lotura estuak gogoratzeko. Esaterako 70ko hamarkadan, Nestor Basterretxea bezalako figurei esker, gizarte mugimenduak eta artea guztiz bat eginik egon ziren. Gaur, ordea, halako egoera bat imajinatzea ere kosta egiten da. Sorkuntza garaikidea, gure egunerokotasunetik kanpo, paraleloki ematen dela dirudi. Gizarte talde mugatu eta jakin batek produzitutakoan bilakatu dela, beste talde txiki zehatz bati zuzendua. Honela, talde horietakoren baten partaide ez direnek sorkuntza garaikidea, eremu itxitzat jotzen dute; beraiekin zer ikusirik ez duten espazio edo guneak direla sentituz.

Baina irudi orokortu honek ez du zer ikusirik arte garaikidearen inguruan lan egiten duen gehiengoarekin, ez artisten egoera prekarioarekin ez eta ekimenak antolatzen dituztenen asmoekin ere. Arteak, sorkuntza garaikideak ez du zentzurik gizartearen egunerokotasunetik isolatzen badugu.

Zeintzuk dira horren atzean dauden arrazoiak?
Arrazoiak asko izan daitezke, eta ezberdinak. Hain zuzen ere, ikastaro honen helburuetako bat hauek identifikatzean datza. Dena den, gure ustez badira zenbait harreman hau nabarmenki artesitzerakoan, arrakalatzerakoan, erabakigarriak izan direnak.

Batetik arte garaikidearen inguruan proiektatzen den irudia. Alegia, elitista eta merkatu ekonomikoari, salerosketa legeei lotua egotearena, baita berri sentsazionalistei ere, zenbaitetan. Hau ordea, izebergaren punta besterik ez da, guztia kontuan hartuz gero eremurik txikiena, baina zoritxarrez begien bistan dagoen bakarra. Honen aurrean, gainera, sarri erakunde eta instituzio politikoek ere ez dute gehiegi laguntzen. Sormen garaikidearen inguruko jarduerak kuantitatiboki baloratzen dituzte gehiegitan -ikusle kopurua, diru sarrerak…-, kalitatea eta aspektu kualitatiboak kontuan hartu gabe. Izan ere, bilatzen dena ikusgarritasuna eta monumentaltasuna izaten baita askotan, kalitate eskas eta kostu ikaragarriko ekintzak lehenetsiz. Honelako gertakariek, bi ondorio zuzen dituzte: elitismo ekonomikoaren mitoa zabaltzea, eta gizartea sumintzea.

Bestetik, gizarte kapitalista baten parte garenez, artearen aurrean dugun jarrera, kontsumo bizkorrekoa izan ohi da. Hau da, eskaintzen zaiguna behatzen dugu, segundo batez, begirada bakarrez, eta lehenengo inpresioan gustatzen ez bazaigu, baztertu egiten dugu. Artea entretenimendu atsegin, azkar eta “polit” gisa ulertzen dugulako gertatzen da hau; ez gaudelako prest ezeroso ipiniko gaituena, konplexua dena, prozesatzea behar duena jasotzeko.

Ikastaroan batez ere hiru eremu landuko dituzue. Zeintzuk dira eremu horiek? Zergatik horiek?
Hain zuzen ere, urrunketa sortzen duten arrazoi ezberdinen inguruan gogoeta egiten genbiltzala erabaki genuen ikastaroa hiru eremu nagusitan lantzea, eremu bakoitza arrazoi baten inguruan garatuz: hezkuntza, hedapena eta artearen eginkizunak .

Aipaturiko hauek artearekiko dugun pertzepzioa zein harremana eraldatzen hasteko eremu gakoak direlakoan gaude. Aurretik aipaturiko jarreran aldaketak emango badira, eta ez soilik modu azalekoan, harreman honen egitura bera baldintzatu, kuestionatu beharra dago; gabeziak topatu eta hauen aurreko konponbide posibleen inguruan eztabaidatu. Eta honen oinarrian egon behar luke arte-hezkuntzaren inguruan ditugun perspektiba eta gabeziak landu eta hobetzea, artearekiko harreman natural eta kritiko bat garatuko bada; baita arte zein kultura garaikidearen inguruan egiten den hedapen mota eta bideen eta hauen eraginkortasuna; eta, azkenik arteak gizartean izan ditzakeen eta dituen funtzio eta eginkizunen inguruko gogoeta plazaratzea ere bai. 

Hizlariak ere hainbat arlotakoak izango dira. Elkarlanari eman diozue garrantzia
Bai. Honen arrazoiak batez ere bi izan dira. Batetik, sorkuntza garaikideaz hitz egiten denean, badirudi arte plastiko edo bisualen inguruan soilik ari garela, eta ikuspuntu mugatu eta isolatzaile honekin apurtzea zen gure helburuetariko bat. Alegia, sorkuntza garaikidea ez dela erraz klasifikatu daitekeen jardun batzuk soilik biltzen dituen eremua; transbertsala eta anitza dela, bai arte adierazpen ezberdinen baitan bai eta beste jakintza alorrekiko harremanean ere; eta lengoaia anitzen presentzia bermatzea ezinbestekoa iruditu zaigu honetarako.

Bestetik, eta jakintzen izaera transbertsalari loturik, argi dugu artera oso modu eta ikuspuntu ezberdinetatik hurbildu daitekeela. Hori dela eta, proposatu ditugun hiru eremu horietan, begirada, modu, metodologia, asmo… anitzak bildu nahi izan ditugu; sorkuntzak eskaini ditzakeen aukera zabalak aurkezteko asmoarekin, baina baita ikastaroan zehar sor daitezkeen eztabaida, elkarrizketa, hausnarketak, ideia-trukaketak ere aberasgarriagoak izan daitezen.

Zer lortu nahiko zenukete ikastaro honekin?
Arte garaikidea eta gizartea bereizten dituen arrakala horren arrazoiak identifikatzea litzateke helburu nagusia; eta hori eginik, berriz ere, bien arteko harremana bermatzeko jorratu beharreko pausuen inguruko hausnarketa eta elkarrizketak bideratzea. Horretarako, guretzat guztiz garrantzitsua litzateke interes eta inguru ezberdinetako jendea hurreratzea eta biltzea, guztion artean elkarrizketa kritikoak sortzeko; ez baitago modu edo ikuspuntu bakar bat halako jakintza eta kontzeptuak barneratzeko, ezta hauen inguruan eztabaidatzeko ere.

Irakasleentzat homologatutako ikastaroak, 45.Udako Ikastaroetan

Hona  45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Euskal Autonomia Erkidegoko unibertsitateaz kanpoko irakasleentzako prestakuntza-ikastaroak homologatzeko prozeduran onartutako ikastaroak:

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Udako Ikastaroetako jardunaldiak

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne antolatu ditugun jardunaldien eskaintza.

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Baionako Udako Ikastaroak uztailaren 4tik 6ra

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Baionako ikastaroen eskaintza.

Ikastaroak uztailaren 4tik 6ra bitartean egingo dira:

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Eibarko Udako Ikastaroak

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Eibarko ikastaroen eskaintza.

Ikastaroak ekainaren 26tik uztailaren 13ra bitartean egingo dira:

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

2017ko Iruñeko Udako Ikastaroak, ekainaren 26tik 28ra

Hona UEUren 45. Udako Ikastaroak #ElkarEkin aurtengo ikastaldiaren barne Iruñeko ikastaroen eskaintza.

Ikastaroak ekainaren 26tik 28ra bitartean egingo dira:

Nafarroako Gobernuaren Hezkuntza Departamentuarekin elkarlanean antolatutako ikastaroak:

HITZALDI IREKIAK: Karrikiri Elkartean

  • Ekainak 26 – 19:30 – ”Bullying, drama bai, aukera ere bai.” – Hizlaria: Gotzon Carcar, coach pertsonala.
  • Ekainak 27 – 19:30 – ‘‘Haur (tran)sexualitatea ulertzeko gakoak.” – Hizlaria: Iñaki Goñi, irakaslea eta sexologoa.

Izen ematea irekita, ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Gainontzeko ikastaroen Informazio guztia: 45. Udako Ikastaroak

45. Udako Ikastaroak, izen ematea irekita!

UI45 kartela Ireki dugu gure 45. Udako Ikastaroetan izena emateko epea!

Bilbo, Iruñea, Eibar, Baiona, Donostia eta Usurbilen egongo gara aurten, ekainaren 22tik uztailaren 14a bitartean. 36 jarduera eskaintzen ditugu: ikastaroak, tailerrak, jardunaldiak, hitzaldiak…

Izen ematea irekita egongo da ikastaroa hasi baino astebete lehenago arte.

Deskontuak, bekak, dirulaguntzak… guzti-guztiaren berri web gunean daukazue: 45. Udako Ikastaroak.

Informazio gehiago:

Irati Iciar

943 82 14 26

i.iciar@ueu.eus

.

Prest_Gara 2017/2018 ikasturterako UEUren eskaintza

aulkiakHezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak baimendutako Unibertsitatez kanpoko ikastetxeetarako irakasleei zuzenduriko Prest_Gara 17/18 programako eskaintzaren baitan 8 ikastaro UEUren eskutik jaso ditzakezu.

Prest_Garan izena emateko lehen epealdia maiatzaren 5ean zabalduko da. Lehen epealdi honetan izena emateko azken data maiatzaren 26an amaitzen da, adi beraz interesatuok!

Izena emateko Hezkuntza Saileko aplikaziora jo behar da: IRAKASLEGUNE ataria

Jarraian UEUk antolaturiko ikastaroen inguruko informazioa duzu.

1. epea: 2017ko iraila eta urrian egingo diren ikastaroak
Izen emateko epea : 2017/05/05- 2016/05/26

2. epea: 2017ko azaroa eta 2018ko otsaila bitartean egingo diren ikastaroak
Izen emateko epea: 2016/09/12 – 2016/09/30

Eskuratu hemen Prest_Gara eskuorria

Informazio gehiago:
Oihana Gardoki Ibarra
o.gardoki@ueu.eus
943 82 14 26

IKERGAZTE 2017: ikerketa, euskara eta gaztetasuna

Ikergazte plenarioa

Durangon egin zen lehen edizioko hitzaldi nagusia PZ Myers ikertzaile estatubatuarrak eman zuen.

Bihartik hasi eta ostirala bitartean (maiatzaren 10, 11 eta 12an) 200 bat ikertzaile euskaldun bilduko gara Iruñean, IKERGAZTE kongresuaren bigarren edizioan. UEUk antolatuta, 2015ean egin zen Ikergazteren lehen edizioa, Durangon, arrakasta handiz. Nafarroako edizio hau, erronka handia izan den arren, arrakasta handikoa izango dela ziurtatu dezakegu dagoeneko: 136 komunikazio, 123 aurkezpen, 8 tailer, 2 mahai-inguru eta 200 bat parte-hartzaile.

«IKERGAZTE2017: Nazioarteko Ikerketa Euskaraz» izenburu horretan esanahi handiko hiru kontzeptu bildu ditugu: ikerketa, euskara eta gaztetasuna. «Ikerketak» jakintza, ezagutza, aurrerapenak eta etorkizuna biltzen ditu; ikusgarri egin nahi dugu Euskal Herriko ikertzaile gazteek egiten duten nazioarte mailako ikerketa. «Gaztetasuna» ezinbestekoa da, etorkizunik egongo bada, eurak izango baitira ezagutzaren jabe, eurak izango baitira aurkikuntzak egingo dituztenak, proiektuak eskatuko dituztenak eta herri honetako ikerketaren lehen lerroan egongo direnak; eurek hartuko dutelako gaur eguneko ikertzaile eta adituen lekua. Eta nola ez «Euskara», besteak beste, ezagutzaz, jakintzaz, ikerketaz hitz egiteko bidea ematen digun hizkuntza. Ikergazten hori guztia azalarazi nahi dugu, erakutsi, ikusgarri egin. Hemen, Euskal Herrian, nazioartean zabaltzen ditugun ikerketa-lanak egin egiten ditugu, egiten dituzte ikertzaile gazteek, eta horren erakusle da Ikergazten argitaratuko den artikulu-bilduma, zeina euskarazko produkziorako ekarpen handia den.

ikergazte tailerra

IKERGAZTEko lehen edizioan ere tailerrak eskaini ziren.

Garrantzitsua da, orobat, komunitate zientifiko euskalduneko ikertzaileak bildu eta elkarren berri izatea. Unibertsitate eta ikerketaren mundua gero eta espezializatuagoa da eta zaila da jakintza-arlo desberdinetako ikertzaileen artean sareak eraikitzea, baina, aldi berean, hori funtsezkoa da diziplinen artekotasunak puntako ikerketa bultzatzen du-eta. Sareak eraikitzea edozein kongresuren helburu izanik, UEUtik garrantzi berezia ematen diogu, Euskal Unibertsitatea egituratzearen helburuari laguntzen diolakoan.

Panorama baikor horretan itzalak ere badaude, eta Ikergazte baliatu nahi dugu horretaz gogoeta egiteko ere. Alde batetik, euskarazko ekoizpen zientifikoaren joera negatiboa dago, eta, bestetik, ikertzaile gazteen prekarietatea. Lehenari dagokionez esan behar da komunitate zientifiko euskalduna asko handitu bada ere (irakasle euskaldun gehiago, ikerketa-zentro berriak…), ekoizpena ez dela neurri berean hazi azken urteetan: Inguma datu-basearen arabera, 1990ean 304 artikulu argitaratu ziren zientzia-aldizkarietan; 2000n 407; 2010ean 528 (goia jo zuen); 2014an 416, eta 2015ean 472. Liburuen bilakaera are larriagoa da: 44, 87, 96, 97, 79, 56. Faktore batzuk daude horretan: krisia eta laguntzen murrizketa (EJren EIMA programa desagertzea, adibidez), curriculumean ingelesezko artikuluei ematen zaien lehentasun gero eta handiagoa euskara eta liburuen kaltean, ikertzaile/irakasleen prekarietatea. Ikergazteen arteko sarea eraikitzea prekarietateari aurre egiteko urrats txiki bat ere izan daiteke.

IkergazteUnibertsitateakOnatxikia

Unibertsitateetako ordezkariak, Ikergazte kongresuaren prentsaurrekoan.

IKERGAZTE2017 aurrera ateratzeko ezinbestekoa izan da, eta horretan ere berri onak ditugu, Hegoaldeko unibertsitate guztiak lankidetzan aritzea UEUren eskutik; bereziki eskerrak eman nahi dizkiogu Nafarroako Unibertsitate Publikoari, bertan kokatzen baita bigarren edizio hau, baina baita UPV/EHU, Universidad de Navarra, Deustuko Unibertsitate eta Mondragon Unibertsitatearen sostengua ere eskertzen dugu. Zoritxarrez Iparraldeko unibertsitate-sisteman dagoen fragmentazioak eragotzi digu bertako unibertsitateen parte-hartze instituzionala, baina badira bertatik bidalitako zenbait komunikazio. Unibertsitateak dira ikerketaren kokaleku nagusiak, baina ezin ditugu ahaztu ikerketa-zentroak, ofizialki parte hartu ez arren, bertatik lan ugari jaso baitugu. Ezin aipatu gabe utzi Nafarroako Gobernuaren eta Iruñeko Udalaren laguntza garrantzitsua Ikergazte2017 gauzatzeko orduan. Iruñeko euskalgintzako hainbat erakunderen laguntza ere ezinbestekoa izan da.

IKERGAZTE2015ean ereindako hazia fruituak ematen hasi da eta IKERGAZTE2017 bidea urratzen jarraitzeko lagungarri izango zaigu denoi. Ekin diezaiogun Nazioarteko Ikerketari Euskaraz!

Iñaki Alegria, UEUko zuzendaria

Miren Josu Omaetxebarria, IKERGAZTE kongresuko koordinatzailea

Ane Ablanedo Larrion: “Gure historia psiko-afektiboa berrikustea beharrezkoa da haurrekin arduraz jokatu nahi badugu”

Haur-psikologia: gaurko haurrak etorkizuneko helduak izeneko ikastaroa antolatu du UEUk Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuarekin elkarlanean. Ane Ablanedo Larrion irakasleak eman digu ikastaroaren berri. Doakoa da eta izena emateko epea irekita dago.

AneAblanedo

Nortasuna batez ere 0-7 tarte horretan sortzen dela diote adituek, batez ere 0-3 tarte horretan. Baina ezagutzen al dute guraso zein hezitzaileek haurrak zer behar dituen adin tarte horretan?
Iruditzen zait gurasoek berez eta senez, badakitela benetan haur batek zein behar duen. Gure naturan, gure programazioan, daramagu jakinduria hori. Iruditzen zait badirela interes batzuk pertsonek gure buruarengan dugun konfiantza gal dezagun. Behin hori galduta, beste bati ematen diogu ardura hori eta beste horrek esaten digu nola egin behar dugun. Benetan badakigula uste dut, baina gure haurrek ze behar duten jakiteko jakinduria hori sakon sakonean lurperatuta dugu, heziketa eta teoria askoren azpian. Batzuetan holako ikastaroek horretarako balio dute. Esateko haurrekin zuk sentitzen duzuna horrela dela. Nahiz eta egongo diren beste teoria batzuk kontrakoa esaten dizutenak.

Non dago gure sena?
Nor naiz ni norbaiti esateko nola egin behar duen? Nik hori ez dut behin ere egiten. Iruditzen zait garrantzitsuena dela aitak eta amak, gure kasuan hezitzaileak ere bai, duten intuizio sentimendu hori benetakoa dela adieraztea. Sen hori hor dago. Txakur bati ez diogu esan behar nola egin behar duen kumea hezteko. Giza ugaztunei ere berdin pasatuko litzaigukeela pentsatzen dut baldin eta ez bagenu gure sena oker dabilela dioen horrenbeste teoria. Delikatua da kontua gure izaera gure heziketaren produktua delako. Gure izateko modua eta munduan egoteko modua gure historia psiko-afektiboaren arabera eraiki dugu. Batzuetan horrek baldintzatzen du gurekin garatzen ari den haur horren bizipenak interpretatzeko era. Eta noski, hori ez litzateke sena. Niri adibidez txikitan eragotzi badidate lasai negar egitea, hori txarra zela esan badidate, seguru nik haur bat negarrez entzuten baldin badut negar hori moztera joko dudala. Gure historia psiko-afektiboa nolabait berrikustea beharrezkoa da haurrekin arduraz jokatu nahi badugu. Bestela interferentziak egoten dira.

Hasteko helduon hutsuneak ezagutzea garrantzitsua da, beraz.
Gure historia psiko-afektiboak dituen gabeziak eta hutsuneak zeintzuk diren jakitea oso garrantzitsua da bi zentzutan. Haur baten garapen prozesuan lagun izateak ahalbidetzen du gure hutsuneak topatzea eta norabide horretan osasungarria da. Eta bestalde, hori gugan detektatzeak ere laguntzen digu haurraren prozesuan beste jarrera batekin egoten. Hau oso garrantzitsua da ohartzeko zenbateraino diren hutsuneak eta zenbateraino den gure sena.

Haurren hazkuntza-prozesuaren ardura esku artean duenak erantzukizun soziala duela argi duzu
Bai, ikaragarria. 0-7 urteak kritikoak dira pertsona baten garapenean eta 0-3 urteak kritikoagoak. Eta 0-1 tartea are kritikoagoa. Hor dago gero izango garenaren funtsa, hor ezartzen dira erroak, gerora izango garenaren ahulezia edo sendotasuna. Eta zentzu horretan nolabait hurrengo belaunaldia nolakoa izango den eraikitzen ari gara, zenbateraino izango den heldua, zenbateraino izango den heldugabea… Ez zait gustatzen esatea hor gertatzen dena erabakigarria denik, beti baitago aukera hori aldatzeko, beti izaten dira bigarren aukerak; gauzak osatzeko, gauzak sendatzeko. Hala ere gehiago kostatzen da gerora. Haur bat oso plastikoa da eta hor gertatzen zaiona askoz ere garrantzitsuagoa da gerora gertatuko zaiona baino. Gogorrago egongo delako onerako eta txarrerako. Gauzek ez diote jadanik horrenbeste eragingo heldua denean, baina zailtasun handiagoak izango ditu nahi duen hori aldatzeko. Erantzukizun soziala ikaragarria da eta iruditzen zait haur hezitzaileak ez direla behar beste aintzat hartzen, beraien eginkizuna ez dela baloratua, eta unibertsitate irakasle batek duen ardura baino handiagoa da beraiek dutena. Zer esanik ez amatasun eta aitatasun arduratsuaz. Gizarte heldu batek behar luke hori balioetsi eta duen garrantziaren arabera ordaindu eta zaindu beharko luke funtzio hori. Funtzio terapeutikoa da, prebentiboa da. Haurtzaro osasuntsu bat pasatzen duen pertsonak nekez izango du gerora krisi handi handi bat, nekez hautsiko da gerora. Bizitzak berezkoa du mina, berezkoak ditu arazoak, gatazkak … baina ez du inondik ere eragingo gure gizartean horrenbeste arazo eta horrenbeste diru xahutze ekartzen dituen gaixotasunik.

Gizartea gero eta heldugabeagoa dela diozu eta gero eta zoritxarrekoagoak garela. Zertan ikusten da hori?
Bai. Heldugabeagoa da. Hazi egiten gara, urteak egiten ditugu eta urte mordo bat betetakoan gizarteak pertsona heldutzat gauzka. Nik heldutasuna ulertzen dut naturak gure programazioan txertatuak dituen gaitasunen loratzean. Gure haziera ereduak ez du inondik ere ahalbidetzen naturak guretzat programatutako guzti hori lora dadin. Kontrakoa. Nahiko gizaki txikiak bilakatzen gara orohar. Eta gainera iruditzen zait hori norbaiti komeni zaiola. Heldugabetasuna askatasunean bizitzeko ezintasunean dago, mendekotasun ikaragarri batean; agintari, gidari eta kanpoko erreferentzien behar ikaragarrian. Gure buruaren jabe ez izatean. Ez dugu gure kasa pentsatzeko gaitasunik, ez dugu gure kasa bizitzeko gaitasunik, oso oso eramangarriak gara. Zoritxarrekoak gara indarkeria ikaragarria dagoelako, suizidio tasa ikaragarriak, bizipoz gutxi. Iruditzen zait ez dela ameskeria pentsatzea beste modu batez bizi gintezkeela.

Hala ere, ñabardura bat. Ez dakit gero eta heldugabeagoak edo zoritxarrekoagoak garen. Esan badut ere orain ez nuke hala esango. Historiaren momentu bakoitzak bere gizakiak ematen ditu eta batzuetan idealizatu egiten da garai batekoa. Orduko haurrek agian beste arazo batzuk izango zituzten. Egia dena da -eta ez da emakumeei leporatzeko inondik ere etxetik lanera atera izana- garai batean haurrek bermatua zutela gutxienez hiru edo lau urtera arte etxean egon ahal izatea. Tribu bezala gehiago bizi ginen. Eta horrek bermatzen zuen pixka bat haurrak erreferentzia afektibo handidun pertsonekin egoten ahal zirela lehen urte horietan. Eta horrek beste sendotasun bat ematen du. Idealizatu gabe. Hala ere, Freuden garaian klinikan ikusten zen gaixoaren perfila eta gaur egun ikusten den perfila ez da inondik ere berdina. Oraingoa, klinikoki, heldugabeagoa da. Ditugun gaitzak, dugun estruktura heldugabeagoa da, ahulagoa da, hauskorragoa da garai batean ikusten zena baino.

Nola eman buelta?
Hasteko, kontzientzia hartu dugun egoeraz; eta zenbateraino den egoera dramatikoa, zenbateraino den ez naturala. Alegia, ez gaudela kondenatuak horrela bizitzera. Haurren hazierari eta haurren heziketari behar duen zera politikoa ematea. Nik ez dut ikusten gai politiko bezala hartzen denik. Eta ez dago hori baino gauza politikoagorik.

Zein da ikastaroaren helburua?
Ohartzea haurrekin harremanetan lan egiten dutenen edo gurasoen erantzukizuna zenbateraino den garrantzitsua. Hori da niretzat gakoa. Norbaitek horren kontzientzia hartzen duenean, ardura hartzen du. Ardura horrek ikastea dakar, jakitea, zure burua zalantzan jartzea. Beste helburu bat litzateke jakitea etapa bakoitzean gutxi gorabehera eta era orokor batean haur batek zer eman dezakeen eta zer ez. Iruditzen zait oso garrantzitsua dela jakitea adinaren arabera haur bati zer eska dakiokeen eta zer ez. Eta azken helburua litzateke tresnak ematea. Alegia, bizipenetatik enpatia lortzeko tresnak eskaintzea.