Nacho Amadoz: “Burujabetza digitala domeinu propioa baino harago doa”

Nacho Amadoz puntCAT Fundazioaren lege-arduraduna ere izan zen maiatzaren 17ko Informatikari Euskaldunen XI. Bilkuran. Besteak beste, burujabetza digitalaz eta Kataluniako erreferendumaren bezperako gertakariez hitz egin dugu berarekin.

Burujabetza digitala eta Interneten independentzia izan da zure hitzaldiaren izenburua. Independentzia oinarrizko printzipioa da interneten, baina Kataluniako erreferendumaren bezperatan urratu zena. Nola izan zen eta zer ekarri zuen?
Egun horietan bizi izan genuena, erreferenduma aurretik, poliziaren eta epaileen esku-hartzea izan zen, erreferenduma egin ez zedin. Asko hitz egin dugu horretaz, gaina gakoa da ea erabaki horiek bat datozen eskubideekin. Guardia zibilen eskutik neurri judizialak hartzerakoan, webguneak itxi eta erreferenduma aipatzen zuten guneetara trafikoa eten asmoz, ez zen bakarrik interneteko independentzia printzipioa urratu, arautzen duten arau juridikoak ere urratu ziren. Itxi zituzten webguneak ez ziren soilik Gobernuarenak edota erreferendumaren funtzionamendua eta botoa emateko mekanismoak azaltzen zituzten erreplikenak, erreferendumaren aldeko iritzia ematen zutenak ere itxi zituzten. Aukera politikoak alde batera utzita, erabiltzaileen eskubideen urraketa bat izan da eta tribunalen zein poliziaren eskutik boterearen gehiegikeria egon da.

Zein bide jorratzen ari da Katalunia Burujabetza digitalaren barruan?
Oinarrizko zutabeetako bat puntCAT fundazioa sortu baino askoz lehenago interneten identifikadore bat sortzeko kanpaina izan zen; interneten nortasun, kultura eta hizkuntza katalanarentzat gune bat behar zela ulertzen zuten sentsibilitateak bilduko zituena. Hau da, .cat domeinua. Domeinua identifikadore bat da, interneta edukiak partekatzeko edota gune propioa baten bila erabiltzen dutenak identifikatzen dituen etiketa bat; baina egia esan burujabetza digitala harago doa. Interneten nola aktore guztiek euren funtzioak gauza ditzaketen edo interneten bilaketak egin ditzaketen telekomunikazioak arautzen dituzten boteredunen inolako interferentzia bidegaberik gabe.

Kataluniako hizkuntza eta kultura izan ziren lehenak izan ziren interneten domeinu propioarekin abiatzen. Nola izan zen?
Gaur egungo perspektibatik dirudien baino prozesu luzeagoa izan zen. 2006a baino askoz lehenago hasi ziren identifikadorea sortzeko eztabaida taldeak. 2006an onartu zuten domeinua. Esango nuke 90eko hamarkada amaieran dagoeneko bazebiltzala proiektu batekin, ikusteko zein eratara lortu zitekeen identifikadore hori. Tartean ziren puntCAT fundazioko gaur egungo zuzendaria Manel Sanromà eta Amadeu Abril domeinu izenak arautzen dituen nazioarteko erakundeko zuzendaritza kontseiluko kide izandakoa. Kandidatura ICANNek 2014an aurkezteko prozesua martxan jarri zuenean aurkeztu zen. Aurkeztu zenetik onartu zenera arte Espainiako mugimendu politikoekin harremana zuten gorabeherak izan ziren, ICANNen ebaluazioan eragina izan zutenak. Azkenean onartu zen kandidatura. Aurkeztutako helburuak errespetatu zituzten. Ez zegoen gobernurik aurkezten zenari arrazoituta aurka egingo zionik.

PuntCATen moduan puntuEUS ere gertutik jarraitzen duzu. Nola ikusten duzu?
Ondo ikusten dut. Jaio den momentua ez da .cat sortu zeneko momentu bera. Nazioarteko arauen eta internet arautzen duten erakundeen ezaugarri baldintzatzaileak direla eta. Bere momentuan .cat-ek izan zituen aldeko baldintzarik ez du izan. Beste hainbat domeinurekin batera jaio delako eta horrek ekarri du bere merkaturatzea banatzaileek horrenbeste sustatu ez izana. Hala ere, hori dena kontuan hartuta ere, domeinu kultural eta linguistikoen artean oinarri sendoenetakoa duen domeinua bihurtzen ari da. Espazio publikoan duen presentzia handia da. Horrek epe laburrean hainbaten erresistentziari aurre egiten lagunduko du, oraindik ere era honetako identifikatzaileak arraro moduan eta .com bezain ongi funtzionatzen ez dutela uste dutenen erresistentziari. Hazkundea seguruenez ez da nahi bezain azkarra izango, baina ikusten dena da hazkunde hori sendoa dela.

Josu Waliño: “Ez gara ohartzen Interneten nabigatzen dugunean zein garrantzitsua den gure gailua euskaraz nabigatzeko konfiguratuta egotea”

Datorren maiatzaren 17an  Interneteko nazioarteko eguna da eta Informatikari Euskaldunen Bilkurarekin batera, hirugarrenez Euskarazko Internet Eguna antolatu du PuntuEUS fundazioak; oraingoan UEUrekin elkarlanean. Josu Waliño Pizarro da PuntuEUS Fundazioko zuzendaria.

Argazkia: Arnaitz Rubio

Hirugarrenez antolatuko duzue Euskarazko Internet Eguna. Oraingo honetan “10.000ra goaz. Bazatoz?” Lemapean. Zein da helburua?
Maiatzaren 17an mundu guztian ospatzen da Nazioarteko Internet Eguna. Guk egun hori baliatzen dugu gure komunitatea bildu eta Euskarazko Internet Eguna ospatzeko, hau da, euskarak Interneten egoera osasuntsua duela aldarrikatzeko. Horrekin batera, euskara Ingurune Digitalean indartuko duten ekimen berriak aurkezteko ere baliatzen dugu egun hau eta zuk esan bezala aurten beste gai batzuen artean 10.000ra goaz kanpaina aurkeztuko dugu, komunitatean elkarrekin 10.000 .EUS domeinuen langara iristeko erronka abiatuz..

Euskarak sarean duen egoera gogora ekartzeko antolatzen da euskarazko Internet eguna. Zein da une honetan egoera?
Euskarak sarean duen egoera nahiko ona da. PuntuEUS Behatokiaren azken neurketaren arabera 26.000 webgune daude euskarazko edukiarekin, kontuan hartzeko moduko kopurua. Gure hizkuntza eta kultura sustatzen dituen domeinu propioa izatea ere garrantzitsua da, euskarari babesa eta indarra ematen diolako, eta .EUS domeinua biltzen duen komunitate anitzak laguntzen du euskararen garapenean. Baina eskaintzaz gain beste aldea ere indartu behar dugu, eskariarena, eta horretarako erabiltzaileak euskaraz nabigatzera ohitu behar ditugu, horregatik abiatu genuen iaz Interneten ere Lehen Hitza Euskaraz kanpaina.

Aitortzarako eguna ere izango da.
Bai, esan bezala euskarak sarean duen egoera aldarrikatzeko eguna izango da, eta horretarako bi Udalerriri omenaldi txiki bat egingo diegu aurtengoan, Interneten euskara eta .EUS hobekien zaintzen dituzten Udalerriak. Egunean bertan emango dugu ezagutzera zeintzuk diren euskarari arnasgune digitala ematen dieten herri horiek.

Lehen Hitza egitasmoa aipatu duzu. Nola joan da? Aurtengoan mugikorretan jarriko duzue fokua
Interneten ere Lehen Hitza Euskaraz egitasmoa garrantzitsua da, lehen esan bezala erabiltzaileengan jartzen duelako fokua. Ez gara ohartzen Interneten nabigatzen dugunean zein garrantzitsua den gure gailua euskaraz nabigatzeko konfiguratuta egotea. Beste aldean Google bezalakoak daude entzungai, eta adi daude euskara erabiltzen dugun ala ez ikusi eta hizkuntza hori kontuan hartu ala ez erabakitzeko. Mugikorrak euskaraz jartzen laguntzeko APPa aurkeztu genuen iaz eta aurten APP horrek emandako emaitzetan oinarrituta euskaraz errazago nabigatzen lagunduko digun zerbitzu berria aurkeztuko dugu.

Burujabetza teknologikoaren testuingurupean izango da euskarazko internet eguna eta UEUrekin elkarlanean. Zer esan nahi du horrek?
Internet Eguna urtero antolatzen dugu lankidetzan: duela bi urte Topagunea eta Euskalerria Irratiarekin egin genuen, iaz Azpeitiako KulturaZ elkartearekin, eta aurten egun berean UEUk IEB antolatuko zuela jakitean egokiena iruditu zitzaigun elkarrekin egitea. Testuingurua gainera ezin hobea da, burujabetza digitala ez baitago ulertzerik hizkuntzarik gabe. Hizkuntzak egiten gaitu burujabe, kalean eta baita sarean ere.

Sagra Crespo: “Bilkurak eguneroko zurrunbiloaren erdian gelditzeko aukera ematen dit, gure jarduerari buruz hausnartzeko”

Datorren maiatzaren 27ko Informatikari Euskaldunen XI. Bilkuraren barruan, besteak beste, “Hezkuntza teknologikoa eta teknologia hezkuntzan” izeneko hitzaldi saioa izango da. Hizlarietako bat Sagra Crespo Zulet dugu, Hezkuntzan ere librezale taldeko kide eta Donostiako berritzeguneko IKT programaren arduraduna

“Hezkuntza teknologikoa eta teknologia hezkuntzan”. Zer esan nahi du bakoitzak?
Hezkuntza teknologikoaz hitz egiten dugunean, ezagutzaz hitz egiten dugu, ikasgaiaz. Garaian garaiko teknologiak ezagutu eta teknologia horietaz baliatzen den hezkuntza da, errealitatea interpretatu eta eraldatzeko balio diguna. “Nola?” da arlo honetako galdera nagusia. Helburua da teknologian alfabetatzea eta, horretarako, praktikaz gain, eremu digitalean eta programazio arloan teknologiaren interpretatze kritikoa ere garatu behar da.

Heziberri 2020an konpetentzia teknologikoa jasota dago oinarrizko diziplinen barnean eta horren barruan “informazioaren eta komunikazioaren teknologia”. Horrez gain, Oinarrizko zehar konpetentzietan “hitzezko eta hitzik gabeko komunikaziorako eta komunikazio digitalerako konpetentzia” aipatzen da. Bertan, ikasle batek konpetentzia digitalean lortu beharko lukeen irteera profila marrazten du: informazioaren eta komunikazioaren teknologiak modu sortzaile, kritiko, eraginkor eta seguru batez erabiltzea; ikasteko, aisiarako, inklusiorako eta gizartean parte hartzeko. Bost elementu garatu behar ditu maila egokia lortzeko: informazioa, komunikazioa, edukia sortzea, segurtasuna eta arazoak konpontzea.

Teknologia hezkuntzan, ordea, gure lan horretan teknologiak duen presentziaz hitz egingo dugu. Hor, dudarik ez dago, IKTak bete-betean sartu dira maila guztietan; Haur Hezkuntzako geletan barne. Ikasleek ordenagailu bat gutxienez topatuko dute ikasgelan. Gailuen presentzia gero eta nabarmenagoa da. Horiekin zer egiten dugun, zertarako erabiltzen ditugun eta nola, da gakoa. Guk, helduok, teknologiarekin dugun harremana eredua da beraientzat.

Nola lantzen dira gaur egun bi hauek hezkuntzan? Zein da egoera?
Teknologia ikasgaia DBH 1etik aurrera lantzen da curriculumean. Ikasgai horretan marrazketa, elektrizitatea, mekanikaz… gain, informazioaren eta komunikazioaren teknologiak ere lantzen dira. Lehen Hezkuntzan, ordea, zentroaren esku edo irakaslearen esku gelditzen da zerbait egiten hastea. Horren bidetik, adibidez, zenbait eskoletan robotikari ordu batzuk ematen dizkiote.

Dena dela, etapa bakoitzaren amaieran ikasleek lortu behar duten konpetentzia digitalaren profilak eskatzen du maila guztietan konpetentzia digitala lantzea. Irakasleok argi dugu informazioa, komunikazioa eta edukiak sortzea landu behar ditugula; gehiago kostatzen zaigu, ordea, kontziente izatea segurtasuna eta arazoak konpontzea ere gure eginkizunetako bat dela.

Eskoletan erabiltzen den teknologia, aldiz, etapen arabera bereziko nuke. Oztopoz oztopo, oraindik bizirik daude eskola 2.0rekin geletan sartu ziren ordenagailu txikiak. Zaharkituta dauden ordenagailu horiek Lehen Hezkuntzako 5. eta 6. mailan erabiltzen dira nagusiki. Etapa horretan, gaur egun, ikasleentzat gailu berriak erosi beharra dagoenean, nire inguruko eskoletan behintzat, Chromebook-etara jotzen ari dira.

Bigarren Hezkuntzako zentroetan Ubuntu (Luberri bertsioa) edo Windows nagusitzen dira ikasleen gailuetan.

Hezkuntza Departamentuak zerbitzari propioetan instalatuta dauden zenbait baliabide eskaintzen dizkie eskola publikoko irakasleei eta eskolei: e-posta, moodle, webgunearen oinarria, alfresco… Hala ere, ikasleekin aritzeko zentro gehienetan GSuite edo OneDrive erabiltzen da eta bestelako plataformak ikastetxeetako kudeaketarako, ebaluaziorako eta komunikaziorako: Inika, Educamos, Alexia…

Zein izan beharko luke zure ustez?
Nire ustez izan beharko lukeena baino, nahiago dut aurtengo ikasturte hasieran sortu den irakaskuntzan software librearen aldeko talde baten ekarpenak azaltzea; komunitate baten hausnarketaren ondorioak aberasgarriagoak baitira norberarenak baino.

Zortzi arrazoi daude ikastetxeetan software librea erabiltzeko. Bat, kooperazioa: ikasleen artean lan tresnak partekatzeko askatasuna ematen du, bai eta irakasleen artean ere.

Bi, autonomia: ikastetxeko gailuak ikastetxeak berak kudeatzeko askatasuna ematen du.

Hiru, gastuak aurreztu: softwarea kopiatzeko eta banatzeko askatasuna ematen du.

Lau, ikasteko grina: erabiltzen duzunaren iturburu-kodea irakurtzeko eta ulertzeko askatasuna ematen du, jakin-nahiari bidea emanez.

Bost, irudimena eta sormena: zure moldaketak eta garapenak sortzeko eta banatzeko askatasuna ematen du.

Sei, euskaraz bizi: hainbat software euskaraz dago eta gehiago euskaratzeko askatasuna ematen du.

Zazpi, gizarte digitalerako prest egotea: lan tresnak, software eta gailuak aukeratzeko eta diseinatzeko askatasuna ematen du.

Eta zortzi, herritar askeak sortzea: ezagutza teknologikoak zabaltzeko askatasuna ematen du gazte independienteak eta solidarioak sortuz.

Interesa izanez gero, Telegramen (t.me/hezkuntzanlibre) elkartzen gara irakasleak, gurasoak edo gaian interesa duen edonor, honen inguruan aritzeko.

IEB bezalako bilkurak garrantzitsuak dira? Zer ekarpen egiten du?
Irakaslea naizen aldetik, aukera ematen dit eguneroko zurrunbiloaren erdian gelditzeko, proposamenak entzuteko, besteak zer egiten ari diren ezagutzeko eta gure jarduerari buruz hausnartzeko.

Bestalde, topaketa honek komunitatea indartzen du, toki bat eskaintzen baitigu elkartzeko eta ikasturte hasieran markatutako helburuak begien aurrean berriro jartzeko.

Ainara De Miguel: “Tresna digitalak erabiltzen badira, oso ongi ezagutu behar dira, traba izan ez daitezen”

Datorren maiatzaren 17an Informatikari Euskaldunen XI. Bilkura izango da Donostian eta, besteak beste, Ainara de Miguelek Ikasmin Ikasketa Zentroaren berri emango du. Ikasketa eta irakaskuntza kontzienteaz ari da De Miguel. “Zer irakatsi eta erabilgarri diren tresnak oso oso ongi kontrolatu behar dira honetarako, plangintza garbia eduki, ematen den arloa soberan ezagutu. Honela, ikaslea da zentroa eta berak behar duen erara azal diezaiokegu behar duena”. Irakasle moduan zuen lan egonkorra galdu zuenean sortu zuen Ikasmin. Hasieran bera bakarrik zen, gaur egun sei lagun dira.

Nola sortu zen Ikasmin proiektua eta zer nolako garrantzia dute zuentzat hezkuntzak eta digitalizazioak?
Hezkuntzak kontziente eta ebolutiboa izan behar duela uste dut. Garaiak aldatzen direlako. Aurrekoak ikasteko balio badigu ere, ez guztia berdin errepikatzeko. Hau da, “niri honela irakatsi zidaten eta nik horrela egingo dut!”. Bai, baina ikasleak ez dira garai hartakoak. Aldatu egin dira. Digitalizazioa oso garrantzitsua da! Baina tresna digitalak erabiltzen badira, erabiltzen diren horiek oso ongi ezagutu behar dira, laguntza izan daitezen eta ez traba. Nik infografia bat egin nahi badut, baina ez badut horretarako tresna maneiatzen, nire esfortzua tresnan zentratuko da eta ez infografian bertan.

Hezkuntza da guk dugun aberastasun bakarra. Hezkuntzak ematen digu gu geu garena, eta berau egokia ez bada, gure garunaren oinarriak ahulak izateko arriskua legoke. Era honetan, bizitzak sortzen dituen paradigmei erantzuna emateko gaitasuna murriztuz.

Nola uztartzen dituzue bi kontzeptu horiek egunerokotasunean?
Ikasleak banaka laguntzeko aukera badugu, berari so eginez, bere erritmoa eta ulermena dira eskolen gidari. Irakasleen irakasle garenean, taldeak izan ohi dira gure entzule. Kasu horretan haien hizkuntza erabiltzen saiatzen gara, askotan, teknologiari dioten beldurra kentzearen garrantzia azpimarratuz. Hezkuntza irakasleen lana da. Ados, baina, lan guztiek ez dute ardura berbera. Alegia, zurginak duen erantzukizuna eta irakasle batek duena ez da erantzukizun bera. Irakaslearen ardura pertsonak heztea da, hauen geroa baldintzatuko duen zutabeetako bat da (familia eta gizartearen eskutik betiere), zurginarena gauzak sortzea da. Enborrak ez du garapenik, autoestimurik, nia-ren sortze beharrik.

Zeintzuk dira zure ustez etorkizuneko erronkak alor honetan?
Tresna digitalen aldetik, era intuitiboan eta asko pentsatu beharrik gabe erabiltzen jakitea arbela erabiltzen duen orok. Hasieratik erabakitzea zein diren erabiliko dituen tresnak eta horietan jantzia egotea. Ezinezkoa ikusten dut gidaritza egoki bat, gidaritza tresna bera menderatzen ez duenaren eskutik.

Hezkuntza arloan zentroa pertsona da. Gure geroa bermatuko dutenak gazteak dira. Gure, irakasleon, beldurrak landu behar dira eta eguneroko formakuntza behar dugu gaur egungo tresnetan eta ikasleen komunikazio moduetan. “ Nik ikasten nuenean”… Izan zaitez kontziente aditza iraganean jarri duzula, joan zen zerbait delako. Ikaslea orainean landu behar dugu eta irakasleona da ardura eskoletan.

IEB bezalako foroak beharrezkoak dira?
Noski! Elkartasuna, elkarlana, indibidualismoaren amaiera, partekatzea, bizipenen elkarrizketa… gakoak dira nire ustez gaur egun arbeletan dagoen gabezia asko jorratu eta kalitatezko eskolak emateko geroan. “Banatu eta garaitu” da sistemaren estrategia gizarte indibidualista eta estresatu batentzat. Honela, jakintza eta garuna izan beharrean botere, dirua da botere. Betiko klase sozialen bermea dakar honek. Nik, gizaki askeak amesten ditut, eta elkartzen bagara, elkarrekin, gure bizipen eta ikasketak partekatuz, denok egiten dugu aurrera. Eskutik beti hobeto.

 

Kepa Altube: “Foro hauei esker joera berritzaileak ikusi eta etorkizuneko ildoak antzematen dira”

IEB2018 Informatikari Euskaldunen XI. Bilkuraren barruan hainbat esperientzia eta aplikazioren berri emango dute. Tartean, Lanbide Heziketako jakinbai.eus Hiztegi kolaboratiboa aurkeztuko dute Laneki Elkarteko Kepa Altubek (Laneki Elkartea) eta Elhuyar Fundazioko Garbiñe Alkiza eta Iker Manterolak. Bilkura datorren maiatzaren 17an izango da Donostiako Teknologi Elkartegian.

IEBn hiztegi kolaboratiboa aurkeztuko duzue. Zertan datza?
Laneki Elkartea Lanbide Heziketako euskarazko ikasmaterialak eta terminologia garatzeko entitatea da. Bertan irakasleek sortutako ikasmaterialak eskaintzen dira eta termino teknikoak garatzen dira, Lanbide Ekimena proiektuaren bidez. Hiztegia Lanbide Ekimena proiektuko material elebidunetatik abiatuta gauzatu da. Hiztegi hau kolaboratiboa da, bizirik eta etengabe berritua mantenduko dena. Edozeinek parte hartu dezake hiztegia aberasten. Erabiltzailea editore izan daiteke!

ELexBI tresna oinarritzat duen Itzulterm zerbitzuaren bidez, Lanbide Ekimeneko materialen termino-bikote garrantzitsuenak eta horien testuinguru elebidunak itzulpen-memorietatik automatikoki erauzi dira.

Zehazki hiztegiaren argitalpen honetan, 14 familia landu dira eta 108 material. Landu diren familiak hauek dira: Administrazioa eta kudeaketa; Elektrizitatea eta elektronika; Eraikuntza eta obra zibilak; Garraioa eta ibilgailuen mantenimendua; Gizarte eta kultura zerbitzuak; Informatika eta komunikazioa; Instalazioa eta mantenimendua; Irudia eta soinua; Irudi pertsonala; Fabrikazio mekanikoa; Osasungintza; Ostalaritza eta turismoa; Zehar-lerroak; Zurgintza, altzarigintza eta kortxoa.

Hiztegiak 10.096 kontzeptu ditu; horiek adierazteko euskarazko terminoak 10.525 dira, eta gaztelaniazkoak, 10.062. Terminoen testuinguruari dagokionez, hiztegian euskarazko 125.123 esaldi daude eta gaztelaniazko 125.268 (bi kopuruak ez datoz bat, batzuetan hizkuntza bateko esaldi berari itzulpen desberdinak dagozkiolako).

Laneki Hiztegia hiztegi terminologikoa da eta oinarri-unitatea kontzeptua da. Kontzeptu baten informazio guztia fitxa terminologiko batean irudikatzen da: familia(k), kontzeptu hori adierazteko erabiltzen diren terminoak (euskaraz eta gaztelaniaz) eta terminoa agertzen den testuinguru erreala.

Aurrera begira zer nolako proiektuak dituzue esku artean?
Hiztegi kolaboratibo izenak esaten, laburtzen du helburu nagusiaren xedea.

Horrez gain, helburua terminoak eta testuinguruak gehitzea ere bada irakasle eta profesionalen parte hartzearekin, eta bide batez, lanean erabiltzen ditugun beste hizkuntzei zabaltzea atea: katalanari, frantsesari edo ingelesari.

IEB bezalako foroak beharrezkoak dira?
Foro hauei esker egiten dugun lana aurkezteko aukera izateaz gain, mementoan dauden berritasunak eta joera berritzaileak ikusten dira, eta etorkizuneko ildoak antzematen dira.

 

Irakasle bila. Prest_Gara 18/19 deialdia.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailak PREST_GARA 2018/2019 osatzeko deialdia argitaratu berri du, eta zabalik da datorren ikasturterako Irakasleen Etengabeko Prestakuntzarako Plana garatzeko proiektuak aurkezteko epea.

UEUk, orain artean bezalaxe, Prest_Gara programan parte hartuko du. Hori dela eta, datorren ikasturtean PREST_GARAn irakasle moduan lan egiteko interesa daukan edonori dei egiten diogu gurekin batera parte har dezan.

Zehaztasunak:

  • Nor izan daiteke UEUrekin irakasle: interesa daukan edonor (curriculuma baloratuko da).
  • Baldintzak: euskalduna izatea (hots, euskaraz irakasteko gaitasuna izatea) eta aukeratutako ikastaroaren gaian eskarmentua izatea.
  • Ikastaroen zerrenda: hemen duzue UEUk parte hartu nahi duen ikastaroen zerrenda gaika antolatuta.

Pausoak:

  • 1. Ikastaroen fitxa: zerrendako ikastaroren bateko irakasle izan nahi baduzu, esaiguzu zein ikastaro interesatzen zaizun (kodea eman) eta ikastaroari dagokion oinarrizko fitxa bidaliko dizugu ahalik eta bizkorren.
  • 2. Ikastaroen fitxa bete: jasotako fitxa zure interesekoa baldin bada, eta ikastaro horretako irakaslea izan nahi baduzu, zure proposamena bidaliguzu, hau da, fitxa osatuta bidali UEUra. Fitxan, oinarrizko informazioa dator, Hezkuntza Sailetik datorren informazioa. Hori oinarritzat hartuta fitxa egokitu edota osatu egin behar da. Argibide gehiago jasoko dituzu fitxarekin batera.
  • 3. Hautaketa: jasotako fitxa guztien artean, UEUren barne-batzordeak aukeraketa egingo du PREST_GARAko deialdira aurkezteko.

Proposamenak bidaltzeko:

  • Epea: maiatzaren 8a arte (gehienez 10:00)
  • Nora bidali: o.gardoki@ueu.eus (Oihana Gardoki Ibarra)
  • Zer bidali: ikastaro bakoitzeko fitxa osatua (guk bidaliko dizugu eredua) eta zure curriculuma (bereziki, aukeratu duzun gaiarekin zerikusia duen formazioari eta esperientziari buruzko informazioa interesatzen zaigu).

Ikastaro proposamen berri bat baduzu, oso gustura hartuko dugu. Guri jakinarazi eta hau osatzeko fitxa bidaliko dizugu.

Informazio gehiago:

Oihana Gardoki Ibarra

UEUko Etengabeko prestakuntzako teknikaria

o.gardoki@ueu.eus

+ 34 943 82 14 26

.

Mikel Iturbe: “Kontrol sistemen azpiegitura kritikoen funtzionamendu egokia babestea beharrezkoa da gizarte baten ongizate eta burujabetzarako”

Maiatzaren 17an egingo da Informatikari Euskaldunen Bilkura Donostian, “Burujabetza teknologikoa” izenburupean. Mikel Iturbe Urretxak “Segurtasuna eta pribatutasuna” hitzaldi-saioan parte hartuko du, eta berarekin hitz egin dugu gai honetaz. Izen-ematea zabalik dago.

Mikel Iturbe Urretxa

Aurreratu diezagukezu hitzaldian aipatuko duzuna? Bertan azpimarratuko dudana, batez ere, da kontrol sistemen segurtasunak orokorrean, eta azpiegitura kritikoenak bereziki,gizarteen ongizatean eta burujabetzan duen eragina. Kontrol sistemak dira edozein prozesu fisiko (fabrikazio prozesuak, energia sortzeko eta garraiatzeko prozesuak, ur banaketa eta arazketa…) kontrolatzeko erabiltzen diren ordenagailu berezien multzo heterogeneoa, nolabait esatearren. Prozesu horietatik batzuk azpiegitura kritikoetako zati dira, hau da, edozein gizarte modernok bere egunerokotasuneko funtzionamendurako beharrezkoak dituen azpiegiturak: elektrizitatearen sorkuntza, ur-arazketa, erregaiaren banaketa… dira horietako batzuk. Beraz, kontrol sistemen azpiegitura kritiko hauen funtzionamendu egokia eta berauek kanpo-agenteen eragin kaltegarritik babestea beharrezkoa da gizarte baten ongizate eta burujabetzarako, baita bere ehun ekonomikoa mantentzeko ere.

Behar beste zaintzen ditugu segurtasuna eta pribatutasuna? Minimoki zer egin eta zer ez genuke egin beharko? Azpiegitura kritikoen kasuan, oraindik asko dago egiteko segurtasunaren esparruan, hein handi baten ohiko ordenagailu-sareetan segurtasunaren alorrean egin diren hainbat eta hainbat aurrerapen oraindik kontrol sistemen esparruan egiteke daudelako. Pribatutasunari dagokionez, azpiegiturak ez dira pertsonak, eta beraz ez daukate pribatutasunerako eskubiderik, baina datu oso garrantzitsuak sortu eta erabiltzen dituzte eta beharrezkoa da informazio hori babestea, baita pertsonen pribatutasuna zeharka babesteko ere (adibidez, erasotzaile batek sare elektrikora sarbide lortuz gero, etxe bakoitzeko kontsumo elektrikoa denbora errealean ikusi ahal izango bailuke). Erabiltzaile eta norbanako soilez haratago, azpiegitura kritikoen babesa gizarte osoaren erantzukizuna da eta gobernuek eta kontrol sistema horien jabeek (enpresak, gehienetan) daukate eragiteko ahalmen handiena. Norbanakoen ikuspuntutik, gakoa kontzientziazioa da, ondoren eragiteko ahalmena daukaten horiei neurriak eskatzeko.

Etorkizuneko erronkak zeintzuk izango dira alor honetan eta nola lotzen dira burujabetza teknologikoarekin? Esan bezala, azpiegitura kritikoen babeserako oraindik bide luzea dago egiteko (etengabekoa izango dena). Orain, ikerketan pil-pilean dagoen gaietako bat da datuen analisia eta ikasketa automatikoa aplikatzea eraso informatikoak detektatzeko azpiegitura kritikoetan, hauen portaera monitorizatuz. Hori da nire ikerketa-lerro nagusia momentu honetan eta uste dut askorako eman dezakeela oraindik. Nik uste dut, epe laburrean, gisa honetako eraso detekziorako sistema adimendunak egongo direla azpiegitura kritikoetan. Honek, lotura oso zuzena du burujabetza teknologikoarekin, gaur eguneko eta etorkizuneko azpiegitura kritikoak babesteko gai ez den gizartea nekez izango baita burujabea, bere ongizaterako beharrezkoak diren zerbitzu horiek kanpo-erasoen menpe egongo direlako.

IEB bezalako bilkurak garrantzitsuak dira? Dudarik gabe. Euskal informatikarion komunitateak gisa horretako bilkura bat izatea behar-beharrezkoa da bakoitzak berea duen ezagutza zabaldu, komunitatea ehundu eta harremanak egin eta sendotzeko. Ekarpen handiena, ezagutza horren transmisioa eta harremanak direla esango nuke.

IEB2018: izen emate epea ireki da

2018ko maiatzaren 17an Informatikari Euskaldunen XI. Bilkura izango da. Aurtengo gaia  Burujabetza teknologikoa izango da.

 

Egungo gizartean aurrera egiteko ezinbestekoa da teknologia. Are gehiago, teknologien eragina gero eta handiagoa da jendartean; bai haren izaeran, bai izango dituen eskubideengan eta baita bere buruaren jabe izateko edukiko dituen tresnetan ere. Teknologia egokiak oinarri izango dira jendarte antolatu eta burujabe bat lortzeko bidean.

Informatikari Euskaldunen Bilkura (IEB), teknologia horien inguruko eztabaida martxan jartzeko gune paregabea dela deritzogu. Urteetan izan da eztabaida honetan zeresana duten entitate guztien bilgune; instituzioak, herrigintzatik abiatutako ekimenak, arloko profesionalak eta akademiaren bilgune hain zuzen ere eta aurtengoan, berriro ere bil daitezke burujabetzaren oinarri izan daitezkeen proiektuei buruz hitz egiteko eta teknologia horien ideazio eta ezarpenerako bideak aztertzeko.

Hemen irakurri daiteke Edurne Larraza eta Olatz Arbelaitzi jardunaldi hauen inguruan egindako elkarrizketa: “Burujabetza prozesuetan teknologiak izan dezakeen garrantzia eta egin dezakeen ekarpena kontuan izanik, gai horri heltzea erabaki dugu”

Egitaraua

Jardunaldia lau ardatzen inguruan egituratu da:

  • Azpiegitura teknologikoak eta komunikazio burujabetza;
  • Hezkuntza teknologikoa eta teknologia hezkuntzan;
  • Segurtasuna eta pribatutasuna
  • Ezinbesteko softwarea herri eta herritar burujabeagoak izateko

Ohiko hitzaldiez gain, eta aurreko edizioetan bezala, aplikazio eta esperientzia berrien aurkezpena izango dugu.

Jardunaldiaren bukaeran, Burujabetza digitala eta Interneten independentzia hitzaldia izango dugu, PuntCATeko ordezkari baten eskutik.

Euskarazko III. Internet Eguna antolatu du PuntuEUS Fundazioak, eta ekitaldi horrekin jardunaldiari amaiera emango diogu.

Egitaraua bere osotasunean ikusteko, UEUren webgunean duzu bere osotasunean.

Izen-ematea

  • Izen emate epea irekita dago maiatzaren 15era arte.
  • Doaneko jardunaldiak dira, baina bazkaria ordaindu beharko da (15€).
  • Matrikulatzeko zein informazio gehigarria eskuratzeko UEUren webgunera jo dezakezu.

Jardunaldiak bere bloga badu ere (IEB2018 bloga), bertan azken berriak irakurri ahal izango dituzu.

 

Informazio gehiago: Ainhoa Latatu (a.latatu@ueu.eus; 943821426)

Edurne Larraza eta Olatz Arbelaitz: “Burujabetza prozesuetan teknologiak izan dezakeen garrantzia eta egin dezakeen ekarpena kontuan izanik, gai horri heltzea erabaki dugu”

Maiatzaren 17an egingo da Informatikari Euskaldunen Bilkura Donostian. Aurtengoa XI. edizioa da eta “Burujabetza teknologikoa” izango dute hizpide. Bilkuraren antolaketan lanean ari diren Edurne Larraza eta Olatz Arbelaitzekin hitz egin dugu. Izen-ematea zabalik dago.

Edurne Larraza

Burujabetza teknologikoa izango da edizio honetako gaia. Zer esan nahi du eta zergatik aukeratu duzue? Informatikari euskaldunen bilkurak bere ibilbidean zehar, Informatika eta teknologiaren alorrean bogan zeuden gaiak lantzea izan du helburu. Baina informatikariok, gure jendartearen parte ere bagara eta hori horrela izanik, gaur egun gure inguruan ematen ari diren burujabetza prozesuek duten garrantziaren jabe izanik, eta prozesu horietan teknologiak izan dezakeen garrantzia eta egin dezakeen ekarpena kontuan izanik, gai horri heltzea erabaki genuen. Beste arlo asko bezala, elikadura esate baterako, askotan, teknologia ere enpresa eta erakunde handi batzuen menpe dago. Ez da erraza izaten ohartzea zenbaterako kontrola duten enpresa horiek gu guztion egunerokoan. Burujabetza zaila da oso baldintza horietan, non nork bere beharrak asetu beharrean enpresa handi horienak asetzen dituen egiten duena egiten duela. Egon badaude ordea beste teknologia batzuk burujabe aritzeko aukerak ematen dutenak, hau da, zertan ari garen jakiteko aukera ematen digutena, eta hori da landu nahi duguna alor desberdinetan.

Olatz Arbelaitz

Ikuspegi desberdinak ekarri nahi izan dituzue programan: instituzioak, herrigintzatik abiatutako ekimenak, arloko profesionalak eta akademia. Zer dela eta? Teknologia digitala, Informatika, gaur egun nonahikoa da eta hari buruzko jakintza alor desberdinetan zabalduta dago, ez dago instituzio edo erakunde jakin batean zentralizatua. Hori horrela izanik, ez genuke nahi ikuspuntu bakar bat edo enpresa gutxi batzuena soilik ekartzea. Horregatik, lau ardatz hautatu ditugu (gehiago izan zitezkeen baina nonbaiten moztu egin behar zen) eta ardatzetako bakoitzean bi ikuspuntu desberdin jaso nahi izan ditugu. Gainera, garrantzitsu deritzogunez burujabetza teknologikoaren aldeko apustua jendarteko alor guztietan egitea, alor guztietako adituen ezagutza eta iritzia jasotzea garrantzitsua iruditu zaigu. Horrela, bazkalondoan tarte bat izango dugu hitzaldietan entzundakoetatik abiatuz guztion artean eztabaidatu eta burujabetza teknologikorako erronkak eta bideak identifikatzeko. Ez ahaztu IEB iragarle izan dela azken urteetan.

Gai nagusiaz gain, bestelako aplikazio eta esperientziak ere izango dute tokia, ezta? Ohi bezala, antolatzaileok jartzen dugu gai nagusia eta jardunaldiaren ildo nagusia, baina Informatikari Euskaldunen Bilkuran beti utzi diogu tartea informatikari eta euskaldun izanik ekarpenak egin nahi dituzten horiei. Tradizionalki alor askotatik etorri izan da jendea baina bereziki hezkuntzatik etorritako informatikari ugari izan ditugu. Horren erakusle da komunikazio deialdi irekian jaso ditugun ekarpenekin bi saio paralelo osatu ditugula, bata hezkuntzari eskainia eta bestea gai nagusiarekin, burujabetzarekin, lotura estua duena.

Eta Puntu.eus-ekin batera Internet eguna ere ospatuko duzue egun horretan. Bai, hala da. Eguna hautatu genuenean ez ginen konturatu Internet eguna zenik. Beranduago, bilkuraren egitura antolatzerakoan, .eus-ekoekin harremanetan jarri eta haiek eman ziguten data eta Internet egunaren kointzidentziaren berri. Hori horrela izanik, ezin egokiago iritzi genion Euskarazko Internet eguna IEBrekin batera antolatzeari. Izan ere, publiko asko partekatzen dute bi ekitaldiok eta konpartitzen ez duten publikoaren kasuan, bestea ezagutu eta erakartzeko balio lezakeelakoan gaude. Elkarlanaren ondorioz, Euskarazko Internet eguna IEBren ondoren ospatuko da eta bien arteko lotura egiteko, .eus-ek haiekin duen harremana baliatuz, puntCATeko lege arduradunaren aurkezpena izango dugu IEBren amaieran. Ez ahaztu!

XI. bilkura izango da hau. Zertarako jaio zen bilkura eta zer nolakoa funtzioa du? Lehenengo urteetan helburua elkar ezagutzea, informatikaren inguruan euskaraz zegoenaren berri izatea eta komunitatea sortzea zen. Ordutik honako egoera asko aldatu delakoan gaude. Informatikan askoz presentzia handiagoa du euskarak edo askoz gauza gehiago daude euskaraz. Baina puntakoak diren gaiei buruz ikastea, elkarri aurpegia jartzea eta komunitate hori mantentzea oraindik ere garrantzitsua da bilkuretan. Askotan, bilkurak euskal komunitatean teknologiak izan beharko lukeen garapenaren iragarle izan dira. Adibidez, euskal domeinu baten beharra bertan identifikatu zen.

Nori dago zuzenduta bilkura? Ohi bezala,  bilkura euskalduna izanik, teknologian interesa duen pertsona orori dago zuzendua. Kasu honetan, teknologiatik hain gertu egon gabe hainbat arlotan burujabetza prozesuan interesa duen eta teknologiak horrelakoetan egin dezakeen ekarpenaren berri izan nahi duen edonork ere ziur asko izango du zer ikasi aurtengo bilkuran.

Matrikula doan izango da, ezta? Non eman daiteke izena? Matrikula dohainik da baina bazkaltzen geratu nahi duenak aurretik hala adierazi eta 15 euro ordaindu beharko ditu.    UEUko web gunean eman daiteke izena.

UEU eta Nafarroako Hezkuntzako ikastaroak DOAN.

UEUk eta Nafarroako Hezkuntza Departamenduak 2018. urterako sinatu berri duten elkarlana abian da. Orotara, 14 ikastaro eskainiko ditugu urtean zehar eta guztiak DOAKO ikastaroak. Udaberriko ikastaroetan izena emateko epea zabalik dago.

UDABERRIAN –  izen ematea irekita

UDAKO IKASTAROAK – UEUren 46. Udako Ikastaroen barne hiru ikastaro hauek emango dira:

UDAZKENEAN

OHARRA: Izen-ematea publiko zabalari irekia dago baina Nafarroako Hezkuntza Graduko ikasleek izango dute lehentasuna.

Eskuratu hemen ikastaroen eskuorria: UEU eta Hezkuntza Departamenduaren ikastaroak 2018

Informazio gehiagorako:

Edurne Koch

UEUko Nafarroako teknikaria

+34 948 36 25 63

nafarroa@ueu.eus