HiritArtea

Itsasadarreko urei so, hirigune historikoaren errebaletan aspalditik izan diren muga-espazioak zaharberritu dituzte, Bilboko txokorik adierazgarrienetako bat ibaiarekin berriro ere kidetuz. Hiriko erdigunean kokatzen diren auzuneekiko begirunea haien arteko elkarrekintza fisiko eta elkarrizketa sinboliko legez nabari dezakegu Bilbo Zaharraren eta Zazpi Kaleen artean. Zentzu honetan, La Merced, Urazurrutia eta Marzana-ko moilen berriztapenek asko lagundu dutela deritzogu.

Duela hiruzpalau urtetik hona

Bilbao Ría-2000 erakundeak 2002. urtetik 2005era batik bat, antzinako egiturak konpondu eta pasadizo berriak jarri zituen. Gerora, ‘irlatxoak’ bailitzan beren-beregizko ehundurak eta koloreak erakusten dituzten zoladurek eta hiri-altzari bereziek ‘bitarteko gune’ horien izaera definitu dute, batez ere Sádaba diseinugileak ONN Outside enpresarekin landutako porlanezko ‘eserlekuekin’. Izan ere, paisaiaren berariazko ordenamenduaren ideia eguneratzen duen esku-hartzeak balio historiko aparta zuen tokia berreskuratu du hiribilduaren alderik primitiboenean; mendeetako memoriaren erroak biztanleei agerraraziz.

1.- San Anton eliza, zubia eta zementuzko ‘aulki’ geometrikoak.

Bilboren jaiotza gogoratuko zuen artelan publikoa pasealekuaren hastapenean eta Kasko Zaharreko kale bakoitzaren ardatzen luzapenarekin bat etorriz, errekaz bestaldean mugarri eskultorikoak ezartzea proposatu zuten; altzairuz eraturiko panelak alegia, lehen nukleo urbanoaren sorrera oroitaraziko zizkiguten pasarte idatziekin. Azkenean, lurrean txertaturiko metal-xafletan erliebez inskribatutako aipu eta testu-atalak izan dira eskultura monolitikoak ordezkatu dituztenak.

2.- Zoruan grabaturiko esaldi ezagunak.

Ur gaineko plataforma bitxi txikiak

Burdin eta egurrezko erlaitzak ibai-ertzeko pasabide estu eta luzeak zeharo zabaltzen eta egokitzen ditu oinezkoentzat, aurrez aurre daukagun panorama ikusteko balkoi gisara eta errepidetik kanpo erosotasunez ibiltzeko. Zirkulazioa errazteaz gain, elementu arkitektoniko txit interesgarri eta erabilgarria ere bada, erribera-aldean ezkerreko espazio longitudinalak bata bestearekin estetikoki eta praktikoki konektatzeko; hala nola, Naja, Ripa eta Uribitartetik Abandoibarrarainoko bidean.

3.- Orain dela bizpahiru urte jarritako hegalak eta estrukturak.

Ibaizabal Nerbioiko eskuin bazterrean ere, asken boladako egitasmo urbanistiko handien aldamenean eta hauen lagungarri, modu apalagoan nabarmendu dira Abusu, La Peña, Areatza edota Campo de Volantín-eko berregituraketa eta konponketa lanak, Deustuan Botika Zaharreko parkearekin bat egin arte. Hain justu ere, laster Zaha Hadid arkitekto ospetsuak berrantolatuko duen Zorrotzaurreko penintsularen atarian.