Web erabilerraztasuna

Herenegun Navarpartyn Maria Ángeles Bueno web erabilerraztasunaz aritu zitzaigun. “Buenas prácticas para la creación de web accesibles” izan zen hitzaldiaren izenburua. Hasieran ebanjelizazio modua “ON” piztu zuen, eta gero ohar nahiko garbia bota zigun: Espainian 1494/2007 errege-dekretua eta 49/2007 arau-hauste legea atera dira; 2010an betetzen ez dituen webgunea isunak jasotzeko zorian dago.

Web erabilerraztasuna lantzeko arrazoien artean, legea ez da nagusia. Erabilerraztasuna norbanakoak pairatzen dituen gabeziak gainditzen ditu, eta hori ez da ahuntz gauerdiko eztula. Gainera, testu-ingurutik eratorritako murrizketak ere estaltzen ditu, terminal mugikor ahulak edo argiztapen exkaxa kasu.

Erabilerraztasuna zabaltzeko asmoz W3C erakundeak WAI ekimena bultzatu du. Bere baitan ATAG, WCAG eta UAAG arauak daude.

Hitzaldia WCAG arauaren inguruan ibili zen. Lehen bertsioan 3 maila zeuden, eta espainiar legediak 2-AA maila betetzera behartzen du. Zehazki, UNE 139803:2004 egiaztapen araua aipatzen du legeak.

Ordutik WCAG 2.0 argitaratu dute (2008ko abenduaren 11ean), zeinek hautemangarritasun, egingarritasun, ulergarritasun eta sendotasun oinarriak azpimarratzen dituen.

Hala eta guztiz ere, Maria Ángeles irudiko, ez da funtsean aldatu araua.

Gero, hizlariak erabiltzen dituen praktika onak zerrendatu zizkigun. Ez ditut guztiak aipatuko, baina horra hor:

  • ALT, TITLE eta LONGDESC atributuak erabili.
  • Kontuz koloreen erabilerarekin, gizonen %10a Daltonismok jota dago eta.
  • Adierazgailu semantikoak (STRONG, EM, H1, H2) erabili, eta utzi diseinua estilu-orrientzarako.
  • LANG atributuak erabili.
  • TABLE etiketa taula-formako datuentarako da, ez diseinua moldatzeko.
  • Kontuan izan denboraren adierazleak, metadatuetan.
  • Murriztu, ahal den neurrian, txertatutako interfazeak, eta alternatibak eskaini.
  • Dispositibo guztietako idatzi, ahaztu “hobe zenuke nik gustoko dudan nabigatzailea erabili” bezalako mezuak.

Hitzaldi gozagarria izan genuen, lagun-giroan. Partaide batek galdetu zion:

Erabilerraztasunaren kontuan, zeintsuk dira ezagutzen dituzu webgunerik onena eta okerrena?

eta ezin diot azken erantzuna zuei xuxurlatzeko tentaldiari eutsi:

Telemadrid

Gaiaren inguruan informazio gehiago, erdaraz, Gaztela eta Leongo INTECOn.

Iñaki Agirre Pérez

Bilaketak eta ituraketa geografikoa

Luisella Mazzak, Googleko bilaketaren kalitate-analista, Londresen webmasterrei emandako aholkuen artean honoko honek harritu ninduen:

  • Google-i adierazi webgunearen kokapena, ituraketa geografikoa hobetzeko.

Marisa Mayerrek ere, lehendakari ordea, ituraketaren beste “itua” azpimarratu zuen Bilaketaren etorkizuna artikuluan:
etorkizun bilatzaileek non zauden jakingo dute.

Ideia hauek internet herrialde libre bezala galzorian jartzen dute. Garai batean Interneten inork ez daki txakurra zarela genioen, baina orain nor eta non zaren jakin nahi dute. Zioa webdendak ezartzen ari nintzenean bezero batek eman zidan. Internet osoan sal zezakeela esan nionean, bere produktuak biltegitik oso urruti lehiakorrak ez zirela erantzun zidan, garraio-kostuak zirela eta. Garraio-kostuengatik edo beste arrazoiengatik, negozio gehien-gehienak lokalak dira. Eta horrexegatik, Guzmán Garmendiak kontatu zidan bezala, zerbitzuen bilaketa gehientsuenak lokakak dira. Gertu dauden jatetxeak eta dendak ezagutu nahi ditu internautak.

Eta Google-ek, bere zerbitzu-artekari paperean, bakoitza non dagoen jakin nahi du. Adi, gero.

Iñaki Agirre Pérez

Web aplikazioen arriskuak

Navarpartyko hitzaldietan Chema Alonsok “Técnicas y Herramientas de Hacking de Aplicaciones Web” izenburupean erakustaldi ederra egin du. Hizlari ona da, erritmo azkarrekoa, eta prestatu dituen adibide guztiak aurrera eraman ditu. Batik bat SQL injekzioaz aritu da. Aspalditxoko eraso-tresna da, baina oraindik oso eraginkorra. Hitzaldiko hiru ideia nabarmen:

  • Automatikoki adabakiak jaisten diren aplikazioak arriskutsuak dira. Orohar, adabakiak ez dituzte sinatzen, eta hortaz DNSa kutsatuz eta webguneen arteko gidoiez troiarren sarbideak dira.
  • Denbora neurtuz SQL injekzio itsuak oso eraginkorrak dira. Bilatzen ari den karakterearen eta saiatzen ari garenaren arteko distantzia datu basean eragikaritzeko denbora bihur dezakegu. Horri SQL injekzio itsu sakona deritzo.
  • Software librea ere izan daiteke arrisku iturria. Adibidez, bilatu milw0rm-en JOOMLA edukina kudeatzeko sistema ospetsua. Beldurgarria!

Chema gehiago ezagutu nahi duenak, bere bloga irakur dezan.

Iñaki Agirre Pérez

NUP Second Lifen

Nafarroako Unibertsitate Publikoa Second Life delako 3D metaforaren bidez eskolak emango dituen Euskal Herriko eta Hispanoamerikako lehen unibertsitatea da. Unibertsitatea uvvy2, uvvy2 (189, 117, 22) koordenatuetan dago, edo eta honoko pasabide honetan.

David Benitok, Hezkuntza Berrikuntza Goi Mailako Ikastegiko zuzendariak, atzo zabaldu zuen 3Detako unibertsitate birtuala, zein Elisa García Anzano telekomukazioko ikaslearen proiektua den.

Atzoko aurkezpena eta gero unibertsitatea guztiontzat irekita dago. Teletrasportatu, ba!

Iñaki Agirre Pérez